Shloka 2
नलस्य दमयन्त्युत्सर्गः
Nala’s Abandonment of Damayantī in the Lodging Hall
Devanagari script
स नित्यमन्तरप्रेप्सुर्निषधेष्ववसच्चिरम् । अथास्य द्वादशे वर्षे ददर्श कलिरन्तरम्,वह प्रतिदिन राजा नलका छिद्र देखता हुआ निषधदेशमें दीर्घकालतक टिका रहा। बारह वर्षोके बाद एक दिन कलिको एक छिटद्र दिखायी दिया
Transliteration
sa nityam antaraprepsur niṣadheṣv avasac ciram | athāsya dvādaśe varṣe dadarśa kalir antaram ||
Translation
Ia, yang senantiasa mengincar celah, lama tinggal di negeri Niṣadha. Lalu pada tahun kedua belas, Kali akhirnya melihat sebuah kesempatan.
Word by Word
सःhe (Nala)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
अन्तरप्रेप्सुःdesirous of a loophole/opening
अन्तरप्रेप्सुः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्तर-प्रेप्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
निषधेषुin (the land of) Niṣadha
निषधेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिषध
FormMasculine, Locative, Plural
अवत्सत्dwelt, stayed
अवत्सत्:
TypeVerb
Rootवस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
चिरम्for a long time
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिर
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
द्वादशेin the twelfth
द्वादशे:
Adhikarana
TypeAdjective (numeral)
Rootद्वादश
FormNeuter, Locative, Singular
वर्षेyear
वर्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Locative, Singular
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
कलिःKali
कलिः:
Karta
TypeNoun (proper name)
Rootकलि
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्तरम्an opening, opportunity, loophole
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
ब॒हृदश्चव उवाच
Characters & Entities
B
BṛhadaśvaN
Niṣadha (country/people)K
KaliVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes