Previous Verse
Next Verse

Shloka 73

अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश

Draupadī on Action, Fate, and Human Effort

न तथा तपसा राजॉल्लोकान प्राप्रोति क्षत्रिय: । यथा सृष्टेन युद्धेन विजयेनेतरेण वा,“धर्मराज! क्षत्रिय तपस्याके द्वारा वैसे पुण्य-लोकोंको नहीं प्राप्त होता, जिन्हें वह अपने लिये विहित युद्धके द्वारा विजय अथवा मृत्युको अंगीकार करनेसे प्राप्त करता है

na tathā tapasā rājā lokān prāpnoti kṣatriyaḥ | yathā sṛṣṭena yuddhena vijayenetareṇa vā |

Wahai Dharmaraja, seorang ksatria tidak meraih alam-alam mulia itu melalui tapa, sebagaimana ia meraihnya melalui perang yang ditetapkan baginya—entah dengan kemenangan, atau (bila tidak) dengan menerima kematian.

not
:
TypeIndeclinable
Root
तथाthus/so; in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
Formneuter, instrumental, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
लोकान्worlds (heavenly realms)
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
Formmasculine, accusative, plural
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
Formpresent (lat), third, singular, parasmaipada
क्षत्रियःa Kshatriya (warrior)
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
Formmasculine, nominative, singular
यथाas; in the way that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सृष्टेनprescribed/ordained
सृष्टेन:
Karana
TypeAdjective
Rootसृष्ट
Formneuter, instrumental, singular
युद्धेनby battle/war
युद्धेन:
Karana
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formneuter, instrumental, singular
विजयेनby victory
विजयेन:
Karana
TypeNoun
Rootविजय
Formmasculine, instrumental, singular
इतरेणby the other (alternative)
इतरेण:
Karana
TypeAdjective
Rootइतर
Formmasculine, instrumental, singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
K
kṣatriya
K
king (rājā)
L
lokas (meritorious/heavenly worlds)
P
prescribed battle (sṛṣṭa-yuddha)