Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Dharma-śaṅkā-nivāraṇa: Yudhiṣṭhira’s Response on Karma-Phala and Trust in Dharma

कर्तव्यमेव कर्मेति मनोरेष विनिश्चय: । एकान्तेन हानीहो5यं पराभवति पूरुष:,किंतु मनुका यह सिद्धान्त है कि कर्म करना ही चाहिये, जो बिलकुल कर्म छोड़कर निश्वेष्ट हो बैठ रहता है, वह पुरुष पराभवको प्राप्त होता है

kartavyam eva karmeti manor eṣa viniścayaḥ | ekāntena hānīho 'yaṃ parābhavati pūruṣaḥ |

Inilah ketetapan Manu: kewajiban harus dikerjakan. Orang yang sepenuhnya meninggalkan tindakan dan duduk diam tanpa usaha, pasti jatuh dalam kehinaan dan kekalahan.

कर्तव्यम्to be done; duty (that which must be done)
कर्तव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (कृ धातु + तव्यत्)
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed; certainly; only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कर्मaction; work
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus; ‘that’ (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मनॊःof Manu
मनॊः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनु
FormMasculine, Genitive, Singular
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विनिश्चयःdetermination; settled conclusion
विनिश्चयः:
Karta
TypeNoun
Rootविनिश्चय
FormMasculine, Nominative, Singular
एकान्तेनentirely; absolutely (lit. by exclusiveness)
एकान्तेन:
Karana
TypeNoun
Rootएकान्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
हानिःloss; ruin
हानिः:
Karta
TypeNoun
Rootहानि
FormFeminine, Nominative, Singular
इहhere; in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अयम्this (person)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
पराभवतिis defeated; comes to ruin
पराभवति:
TypeVerb
Rootपराभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
पूरुषःa man; person
पूरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपूरुष
FormMasculine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
M
Manu