Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Dharma-pratyabhijñāna and Vara-pradāna (धर्मप्रत्यभिज्ञानम्—वरप्रदानम्)

निरीक्षमाणा भर्तारं सर्वावस्थमनिन्दिता | मृतमेव हि भर्तारें काले मुनिवच: स्मरन्‌,सती-साध्वी सावित्री अपने पतिकी सभी अवस्थाओंका निरीक्षण करती थी। नारदजीके वचनोंको स्मरण करके उसे निश्चय हो गया था कि समयपर मेरे पतिकी मृत्यु अवश्यम्भावी है

nirīkṣamāṇā bhartāraṃ sarvāvastham aninditā | mṛtam eva hi bhartāraṃ kāle munivacaḥ smaran |

Sāvitrī yang tak bercela terus mengawasi suaminya dalam setiap keadaan. Mengingat sabda sang resi—terutama wejangan Nārada—ia menjadi yakin bahwa ketika saat yang telah ditetapkan tiba, kematian suaminya takkan terelakkan; maka dengan tekad kesetiaan seorang pativrata yang tak tergoyahkan, ia senantiasa memperhatikan dan menjaga dirinya.

निरीक्षमाणाobserving, looking at
निरीक्षमाणा:
Karta
TypeVerb
Rootनिरीक्ष् (नि + ईक्ष्)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भर्तारम्husband
भर्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्वावस्थम्in every condition/state
सर्वावस्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व + अवस्था
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनिन्दिताblameless (woman)
अनिन्दिता:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिन्दित
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मृतम्dead
मृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमृत
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भर्तारम्husband
भर्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मुनिवचःthe sage's words
मुनिवचः:
Karma
TypeNoun
Rootमुनि + वचस्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्मरन्remembering
स्मरन्:
Karta
TypeVerb
Rootस्मृ
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

हुमत्सेन उवाच

S
Savitrī
H
her husband (Satyavān, implied)
T
the sage (Nārada, implied by context)