Shloka 5

न कल्पवृक्षसदृशो यत्नादपि विभूषित: । श्मशानचैत्यद्रुमवद्‌ भूषितो5पि भयंकर:,उसने बड़े यत्नसे अपने-आपको वस्त्राभूषणोंद्वारा सजा रखा था, तो भी कल्पवृक्षके समान आह्वादजनक नहीं जान पड़ता था; अपितु श्मशानभूमिके चैत्यवृक्षकी भाँति भूषित होनेपर भी भयानक प्रतीत होता था

na kalpavṛkṣasadṛśo yatnād api vibhūṣitaḥ | śmaśānacaityadrumavad bhūṣito 'pi bhayaṅkaraḥ ||

Walau ia menghias diri dengan pakaian dan perhiasan dengan segenap upaya, ia tidak tampak menyejukkan seperti pohon pemenuh harap. Sebaliknya, meski berhias, ia terlihat mengerikan—bagai pohon suci penanda di tanah kremasi.

not
:
TypeIndeclinable
Root
कल्पवृक्षसदृशःsimilar to a wish-fulfilling tree
कल्पवृक्षसदृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootसदृश
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्नात्by/with effort
यत्नात्:
Karana
TypeNoun
Rootयत्न
FormMasculine, Ablative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विभूषितःadorned, decorated
विभूषितः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-भूष्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
श्मशानचैत्यद्रुमवत्like a cemetery memorial-tree
श्मशानचैत्यद्रुमवत्:
TypeAdjective
Rootद्रुमवत्
FormMasculine/Neuter (indeclinable -वत् used adverbially), Nominative/Accusative (adverbial usage), Singular
भूषितःadorned
भूषितः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूष्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भयंकरःterrifying
भयंकरः:
Karta
TypeAdjective
Rootभयंकर
FormMasculine, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
K
kalpavṛkṣa (wish-fulfilling tree)
Ś
śmaśāna (cremation ground)
C
caityadruma (cemetery memorial tree)

Educational Q&A

External adornment cannot transform an inauspicious or frightening nature into something truly pleasing; ethical and inner qualities determine how one is perceived, not mere decoration.

Mārkaṇḍeya describes a figure who has dressed up elaborately, yet instead of appearing delightful like the kalpavṛkṣa, he seems ominous—evoking the eerie sanctity of a cemetery’s memorial tree.