Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)

सरोषं भीमसेनं तु वारयामास फाल्गुन: । दुःशलाया: कृते राजा यत्‌ तदाहेति कौरव,इतनेपर भी भीमसेनका क्रोध कम नहीं हुआ। यह देख अर्जुनने उन्हें रोका और कहा --“कुरुनन्दन! दुःशलाके वैधव्यका खयाल करके महाराजने जो आज्ञा दी थी, उसका भी तो विचार कीजिये”

vaiśampāyana uvāca |

sa-roṣaṃ bhīmasenaṃ tu vārayāmāsa phālgunaḥ |

duḥśalāyāḥ kṛte rājā yat tad āheti kaurava ||

Waiśampāyana berkata: Melihat Bhīmasena masih menyala oleh amarah, Phālguna (Arjuna) menahannya dan berkata, “Wahai pangeran Kaurava, ingatlah pula titah raja yang diberikan demi Duḥśalā—karena mempertimbangkan keadaan jandanya. Pertimbangkan perintah itu juga.”

सरोषम्angry, in wrath
सरोषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसरोष
FormMasculine, Accusative, Singular
भीमसेनम्Bhimasena
भीमसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वारयामासrestrained/checked (did restrain)
वारयामास:
TypeVerb
Rootवारय् (√वृ, causative वारयति)
FormPerfect (Periphrastic), 3rd, Singular, Parasmaipada
फाल्गुनःPhalguna (Arjuna)
फाल्गुनः:
Karta
TypeNoun
Rootफाल्गुन
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःशलायाःof Duhshala
दुःशलायाः:
TypeNoun
Rootदुःशला
FormFeminine, Genitive, Singular
कृतेfor the sake of / on account of
कृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृत (√कृ)
FormNeuter, Locative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्which/that (what)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आहsaid
आह:
TypeVerb
Root√अह् (ब्रू/वच्-अर्थे; आह = perfect of √अह्)
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
इतिthus/so (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
कौरवO Kaurava (descendant of Kuru)
कौरव:
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīmasena (Bhīma)
P
Phālguna (Arjuna)
D
Duḥśalā
T
the king (rājā)
K
Kaurava (address/lineage term)