Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
त॑ तु शुभ्ाव धर्मिष्ठ मुदूगलं संशितव्रतम् । दुर्वासा नृप दिग्वासास्तमथाभ्याजगाम ह,राजन्! एक दिन दिगम्बर वेषमें भ्रमण करनेवाले महर्षि दुर्वासाने उत्तम व्रतका पालन करनेवाले धर्मिष्ठ महात्मा मुदुगलका नाम सुना। उनके व्रतकी ख्याति सुनकर वे वहाँ आ पहुँचे
taṁ tu śubhācāraṁ dharmiṣṭhaṁ mudgalaṁ saṁśitavratam | durvāsā nṛpa digvāsās tam athābhyājagāma ha, rājan ||
Wahai raja, Durvāsā—yang mengembara tanpa busana, seakan hanya diselubungi oleh penjuru-penjuru—mendengar tentang Mudgala yang berperilaku mulia, teguh dalam dharma, dan mantap dalam laku nazarnya. Mendengar kemasyhuran nazar itu, ia pun datang ke tempatnya.
व्यास उवाच
Steadfastness in dharma and disciplined vows (vrata) creates a moral stature that even formidable sages like Durvāsā seek out—often to test whether virtue is genuine under pressure.
Vyāsa narrates that Durvāsā, wandering as a digvāsā (sky-clad ascetic), hears of Mudgala’s renowned vow and righteousness and then approaches him, setting the stage for a trial or examination of Mudgala’s conduct.