Shloka 25

इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अ्जुनाभिगमनपर्वमें द्वैतवनप्रवेशविषयक पचीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,एते चान्ये च बहवो ब्राह्मणा: संशितव्रता: । अजातशभत्रुमानर्चु: पुरंदरमिवर्षय: द्वैपायन व्यास, नारद, परशुराम, पृथुश्रवा, इन्द्रद्ममम, भालुकि, कृतचेता, सहस्रपात्‌, कर्णश्रवा, मुंज, लवणाश्व, काश्यप, हारीत, स्थूणकर्ण, अग्निवेश्य, शौनक, कृतवाक्‌, सुवाक्‌, बृहदश्वच, विभावसु, ऊध्वरेता, वृषामित्र, सुहोत्र तथा होत्रवाहन--ये सब ब्रह्मर्षि तथा राजर्षिगण और दूसरे कठोर व्रतका पालन करनेवाले बहुत-से ब्राह्मण अजातशत्रु युधिष्ठिरका उसी प्रकार आदर करते थे, जैसे महर्षि लोग देवराज इन्द्रका

vaiśaṃpāyana uvāca | ete cānye ca bahavo brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ | ajātaśatrūm ānarcuḥ purandaram ivarṣayaḥ | dvaipāyana-vyāsaḥ, nāradaḥ, paraśurāmaḥ, pṛthuśravāḥ, indradyumnaḥ, bhālukiḥ, kṛtacetāḥ, sahasrapāt, karṇaśravāḥ, muñjaḥ, lavaṇāśvaḥ, kāśyapaḥ, hārītaḥ, sthūṇakarṇaḥ, agniveśyaḥ, śaunakaḥ, kṛtavāk, suvāk, bṛhadaśvaḥ, vibhāvasuḥ, ūrdhvaretāḥ, vṛṣāmitraḥ, suhotraḥ tathā hotravāhanaḥ—ete sarve brahmarṣayaḥ tathā rājarṣayaś ca, anye ca kaṭhora-vrata-pālanāḥ bahavo brāhmaṇāḥ ajātaśatru-yudhiṣṭhiram evaṃ satkṛṇvanti sma yathā maharṣayo devarājam indram |

Waiśampāyana berkata: Banyak brahmana yang teguh dalam brata, bersama para resi lainnya, menghormati Ajātaśatru (Yudhiṣṭhira) sebagaimana para maharsi menghormati Purandara (Indra). Di antara mereka ada Dvaipāyana Vyāsa, Nārada, Paraśurāma, Pṛthuśravā, Indradyumna, Bhāluki, Kṛtacetā, Sahasrapāt, Karṇaśravā, Muñja, Lavaṇāśva, Kāśyapa, Hārīta, Sthūṇakarṇa, Agniveśya, Śaunaka, Kṛtavāk, Suvāk, Bṛhadaśva, Vibhāvasu, Ūrdhvaretā, Vṛṣāmitra, Suhotra, dan Hotravāhana—para Brahmarṣi, Rājarṣi, serta brahmana-brahmana pertapa yang menjalani tapa-brata yang keras.

एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
संशितव्रताःof sharpened/strict vows; austere
संशितव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंशितव्रत
FormMasculine, Nominative, Plural
अजातशत्रुम्Ajātaśatru (Yudhiṣṭhira)
अजातशत्रुम्:
Karma
TypeNoun
Rootअजातशत्रु
FormMasculine, Accusative, Singular
मानर्चुःthey honored/worshipped
मानर्चुः:
TypeVerb
Rootअर्च्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
पुरंदरम्Purandara (Indra)
पुरंदरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Y
Yudhiṣṭhira (Ajātaśatru)
I
Indra (Purandara)
D
Dvaipāyana Vyāsa
N
Nārada
P
Paraśurāma
P
Pṛthuśravā
I
Indradyumna
B
Bhāluki
K
Kṛtacetā
S
Sahasrapāt
K
Karṇaśravā
M
Muñja
L
Lavaṇāśva
K
Kāśyapa
H
Hārīta
S
Sthūṇakarṇa
A
Agniveśya
Ś
Śaunaka
K
Kṛtavāk
S
Suvāk
B
Bṛhadaśva
V
Vibhāvasu
Ū
Ūrdhvaretā
V
Vṛṣāmitra
S
Suhotra
H
Hotravāhana

Educational Q&A

The verse highlights that true authority and honour arise from dharma and self-restraint: a ruler who remains righteous and disciplined—even amid adversity—naturally receives the reverence of sages, comparable to the honour given to Indra.

Vaiśaṃpāyana describes how numerous eminent sages and vow-observing brahmins gather and pay respect to Yudhiṣṭhira (Ajātaśatru), listing many of them by name and likening their honour to the sages’ veneration of Indra.