Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

रावणोत्पत्तिः—तपसा वरलाभश्च

Rāvaṇa’s Origins and the Acquisition of Boons

तान्‌ वेपमानान्‌ वित्रस्तान्‌ बीजमात्रावशेषितान्‌ | मृगान्‌ दृष्टवा सुदुःखार्तो धर्मराजो युधिषिर:,वे सिंह-बाघ आदि पशु त्रस्त होकर थर-थर काँप रहे थे और बीजमात्र ही शेष रह गये थे। उनकी यह दयनीय दशा देखकर धर्मराज युधिष्छिर अत्यन्त दुःखसे व्याकुल हो गये

tān vepamānān vitrastān bījamātrāvaśeṣitān | mṛgān dṛṣṭvā suduḥkhārto dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||

Melihat rusa-rusa itu—gemetar ketakutan, sangat panik, dan tinggal sebagai sisa benih semata—Dharmarāja Yudhiṣṭhira diliputi duka yang mendalam.

तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
वेपमानान्trembling
वेपमानान्:
Karma
TypeAdjective
Rootवेप्
FormMasculine, Accusative, Plural, शतृ (present active participle)
वित्रस्तान्terrified
वित्रस्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-त्रस्
FormMasculine, Accusative, Plural, क्त (past passive participle)
बीजमात्रावशेषितान्reduced to a mere seed/trace; left with only a tiny remnant
बीजमात्रावशेषितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootबीजमात्र-अवशेषित
FormMasculine, Accusative, Plural, क्त (past passive participle)
मृगान्deer/animals (game)
मृगान्:
Karma
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
सुदुःखार्तःgreatly afflicted with sorrow
सुदुःखार्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-दुःख-आर्त
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजःDharma-king (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म-राज
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
M
mṛga (deer/wild animals)