Shloka 133

तत्रेमां वसतिं शिष्टां विहरन्तो रमेमहि । “अतः अब हम पुनः असंख्य मृगोंसे युक्त, रमणीय तथा उत्तम काम्यकवनमें तृणबिन्दु नामक सरोवरके पास चलें। काम्यकवन मरुभूमिके शीर्षक स्थानमें पड़ता है। वहीं विहार करते हुए हम वनवासके शेष दिन सुखपूर्वक बितायेंगे”

tatre māṃ vasatiṃ śiṣṭāṃ viharanto ramemahi |

“Marilah kita bersukacita di sini, tinggal di kediaman yang tertib dan layak ini sambil berkelana dengan tenteram. Dari sini, mari kita pergi lagi ke hutan Kāmyaka yang elok, dipenuhi rusa tak terhitung, dekat telaga bernama Tṛṇabindu. Kāmyaka terletak di tepi wilayah padang pasir; tinggal dan menjelajah di sana, kita akan menjalani sisa hari-hari pembuangan di rimba dengan nyaman.”

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
वसतिम्dwelling, abode
वसतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसति
FormFeminine, Accusative, Singular
शिष्टाम्excellent, proper, distinguished
शिष्टाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशिष्ट
FormFeminine, Accusative, Singular
विहरन्तःsporting, roaming, enjoying
विहरन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootविहर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
रमेमहिlet us delight/enjoy
रमेमहि:
Karta
TypeVerb
Rootरम्
FormLot (imperative/optative sense in Vedic/classical usage here as exhortation), Atmanepada, First, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kāmyaka-vana
T
Tṛṇabindu (sarovara)

Educational Q&A

Even in hardship, one should choose a disciplined, wholesome way of living—seeking a proper refuge, maintaining composure, and completing one’s duty (here, the vowed forest-exile) without bitterness.

The speaker describes a plan to reside and roam in a suitable forest dwelling and then to move toward the Kāmyaka forest near the Tṛṇabindu lake, where the exiles can spend the remaining period of their forest life in relative peace.