Shloka 29
जयद्रथविमोचन–पलायनवृत्तान्तः
Recovery of Draupadī and Jayadratha’s flight
Devanagari script
ततो हलहलाशब्द: प्रादुरासीद् विशाम्पते । हाहाकाराश्न बहवो नगरे नागसाह्नये,जनमेजय! तदनन्तर हस्तिनापुर नगरमें सब ओर बड़ा भारी कोलाहल मच गया। अनेक प्रकारके हाहाकार सुनायी देने लगे
Transliteration
tato halahalāśabdaḥ prādurāsīd viśāmpate | hāhākārāś ca bahavo nagare nāgasāhvaye, janamejaya |
Translation
Kemudian, wahai Janamejaya, di kota Nāgasāhvaya (Hastināpura) tiba-tiba bangkit gemuruh yang dahsyat; banyak jerit ratap “Aduhai! Aduhai!” terdengar di seluruh penjuru.
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय (पञ्चमी-अर्थे: 'from/thereupon')
हलहलाशब्दःa loud clamorous sound ('halahalā' cry)
हलहलाशब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootहलहला-शब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रादुरासीत्arose/appeared
प्रादुरासीत्:
TypeVerb
Rootप्र + √अस् (भू/अस्) (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
हाहाकाराःcries of distress; wailings
हाहाकाराः:
Karta
TypeNoun
Rootहाहाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
बहवःmany
बहवः:
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नगरेin the city
नगरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नागसाह्वयेin (the city) called Nāga (i.e., Hastināpura)
नागसाह्वये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनाग-साह्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (नगर-विशेषणम्)
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaJ
JanamejayaN
Nāgasāhvaya (Hastināpura)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes