Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Duryodhana’s Account of Gandharva Defeat and the Pandavas’ Intervention (दुर्योधनवर्णितो गन्धर्वसंग्रामः)

न पापकं ध्यास्यति धर्मपुत्रो धनंजयश्चाप्यनुवर्त्स्यते तम्‌ । अरण्यवासेन विवर्धते तु भीमस्य कोपोडग्निरिवानिलेन,“धर्मपुत्र युधिष्ठिर मेरे अपराधपर ध्यान नहीं देंगे। अर्जुन भी उन्हींका अनुसरण करेंगे। परंतु इस वनवाससे भीमसेनका क्रोध तो उसी प्रकार बढ़ रहा होगा, जैसे हवा लगनेसे आग धधक उठती है

na pāpakaṁ dhyāsyati dharmaputro dhanaṁjayaś cāpy anuvartsyate tam | araṇyavāsena vivardhate tu bhīmasya kopo ’gnir ivānilenā ||

Waiśampāyana berkata: Dharmaputra Yudhiṣṭhira tidak akan merenungi keburukan; dan Dhanañjaya Arjuna pun akan mengikuti jejaknya. Namun karena pengasingan di rimba ini, amarah Bhīma terus membesar—laksana api yang berkobar ketika dikipasi angin.

not
:
TypeIndeclinable
Root
पापकंsin, wrongdoing
पापकं:
Karma
TypeNoun
Rootपापक
FormNeuter, Accusative, Singular
ध्यास्यतिwill think of, will dwell upon
ध्यास्यति:
TypeVerb
Rootध्यै
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
धर्मपुत्रःDharma's son (Yudhiṣṭhira)
धर्मपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अनुवर्त्स्यतेwill follow, will comply with
अनुवर्त्स्यते:
TypeVerb
Rootअनु-वृत्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अरण्यवासेनby (this) forest-dwelling/exile
अरण्यवासेन:
Karana
TypeNoun
Rootअरण्यवास
FormMasculine, Instrumental, Singular
विवर्धतेgrows, increases
विवर्धते:
TypeVerb
Rootवि-वृध्
FormPresent (Laṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भीमस्यof Bhīma
भीमस्य:
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Genitive, Singular
कोपःanger
कोपः:
Karta
TypeNoun
Rootकोप
FormMasculine, Nominative, Singular
उद्ग्निःfire (blazing fire)
उद्ग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootउद्ग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अनिलेनby the wind
अनिलेन:
Karana
TypeNoun
Rootअनिल
FormMasculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
D
Dhanañjaya (Arjuna)
B
Bhīma
A
araṇya (forest)
A
agni (fire)
A
anila (wind)