Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Dharma-vyādha on the Subtlety of Dharma, Karma, and the Continuity of the Jīva (Āraṇyaka-parva 200)

सरश्नेदमस्य दक्षिणाभिर्दत्ताभिगोभिरति-क्रममाणाभि: कृतम्‌ । अत्र चाहूं प्रतिवसामीति,“इनके द्वारा दक्षिणामें दी हुई गौओंके आने-जानेसे यह सरोवर बन गया है, जिसमें मैं निवास कर रहा हूँ!

saraḥ snedam asya dakṣiṇābhir dattābhir gobhir ati-kramamāṇābhiḥ kṛtam | atra cāhaṃ prativasāmīti |

Waiśampāyana berkata: “Telaga ini terbentuk oleh sapi-sapi yang ia berikan sebagai dakṣiṇā, yang terus berlalu-lalang. Di sinilah aku berdiam.”

सरःlake, pond
सरः:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्यof him/this (of this one)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
दक्षिणाभिःby/with gifts (dakṣiṇās)
दक्षिणाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Instrumental, Plural
दत्ताभिःgiven
दत्ताभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootदत्त
FormFeminine, Instrumental, Plural
गोभिःby cows
गोभिः:
Karana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Instrumental, Plural
अतिक्रममाणाभिःby (those cows) passing over/going to and fro
अतिक्रममाणाभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootअतिक्रममाण
FormFeminine, Instrumental, Plural
कृतम्made, formed
कृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत
FormNeuter, Nominative, Singular
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
and
:
TypeIndeclinable
Root
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिवसामिI dwell/live (here)
प्रतिवसामि:
TypeVerb
Rootप्रति-√वस्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
saraḥ (lake)
G
go (cows)
D
dakṣiṇā (ritual gift)