धर्मव्याधोपदेशः
Dharma-vyādha’s Instruction on Śiṣṭācāra and Dharma
यामेतां पेशीं मम निष्क्रयाय प्रादाद् भवानसिनोत्कृत्य राजन् | एतद् वो लक्ष्म शिवं करोमि हिरण्यवर्ण रुचिरं पुण्यगन्धम्,राजन! तुमने मेरी रक्षाके लिये जो तलवारसे काटकर अपना यह मांस दिया है, इसके घावको मैं अभी अच्छा कर देता हूँ। यहाँकी चमड़ीका रंग सुन्दर और सुनहला हो जायगा तथा इससे बड़ी पवित्र सुगन्ध फैलती रहेगी, यह तुम्हारा राजचिह्न होगा
yāmetāṁ peśīṁ mama niṣkrayāya prādād bhavān asinotkṛtya rājan | etad vo lakṣmi śivaṁ karomi hiraṇyavarṇa ruciraṁ puṇyagandham ||
Merpati itu berkata: “Wahai Raja, potongan daging yang engkau berikan—kau tebas dari tubuhmu sendiri dengan pedang—sebagai tebusan keselamatanku: kini aku menjadikan luka itu membawa berkah bagimu. Biarlah ia menjadi tanda kemuliaan rajamu—indah, berwarna keemasan, dan semerbak harum kesucian.”
कपोत उवाच
A ruler’s dharma is tested through compassion and self-sacrifice: protecting the vulnerable may demand personal loss, and such righteous action becomes the true ‘royal mark’ of auspicious fortune.
The pigeon addresses the king who has cut off his own flesh with a sword as a ransom to save the pigeon. The pigeon then blesses the king, declaring that the wound will become auspicious—golden, beautiful, and fragrant—signifying royal merit and fortune.