Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Arjuna’s Account of Tapas and the Kirāta Test; Revelation of Maheśvara and the Grant of the Pāśupata-Astra

महाबाहु नरश्रेष्ठ! वहाँ अलकानिवासी यक्ष तथा इस पर्वतपर रहनेवाले सभी प्राणी मेरी आज्ञाके अनुसार गन्धर्वों और किन्नरोंके साथ सदा इन श्रेष्ठ ब्राह्मणोंसहित तुम्हारी रक्षा करेंगे

Mahābāhu naraśreṣṭha! tatra Alakā-nivāsinaḥ yakṣāś ca asmin parvate nivāsinaḥ sarve prāṇinaś ca mama ājñānusāreṇa gandharvaiḥ kinnaraiś ca saha sadā etaiḥ śreṣṭha-brāhmaṇaiḥ saha tava rakṣāṃ kariṣyanti.

Dhanada berkata: “Wahai yang berlengan perkasa, manusia terbaik! Para Yakṣa penghuni Alakā dan semua makhluk yang tinggal di gunung ini akan—atas perintahku—bersama para Gandharva dan Kinnara, serta ditemani para Brahmana utama ini, senantiasa melindungimu.”

महाबाहुO mighty-armed one
महाबाहु:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Vocative, Singular
नरश्रेष्ठO best of men
नरश्रेष्ठ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनरश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अलकानिवासीdwelling in Alakā
अलकानिवासी:
Karta
TypeAdjective
Rootअलकानिवासिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
यक्षाःYakṣas
यक्षाः:
Karta
TypeNoun
Rootयक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्मिन्on/in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पर्वतेmountain
पर्वते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Locative, Singular
निवसन्तःdwelling (residing)
निवसन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootनिवस्
FormMasculine, Nominative, Plural, Present active participle (शतृ)
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राणिनःliving beings/creatures
प्राणिनः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राणिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
आज्ञाम्command
आज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootआज्ञा
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुसारम्according to
अनुसारम्:
TypeIndeclinable
Rootअनुसार
गन्धर्वैःwith Gandharvas
गन्धर्वैः:
Sahakari
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
किन्नरैःwith Kinnaras
किन्नरैः:
Sahakari
TypeNoun
Rootकिन्नर
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
Sahakari
TypeIndeclinable
Rootसह
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
श्रेष्ठैःexcellent/best
श्रेष्ठैः:
Sahakari
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Instrumental, Plural
ब्राह्मणैःBrahmins
ब्राह्मणैः:
Sahakari
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहिताःaccompanied (being together)
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
रक्षिष्यन्तिwill protect
रक्षिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootरक्ष्
FormSimple future (लृट्), Third, Plural, Parasmaipada

धनद उवाच

D
Dhanada (Kubera)
A
Alakā
Y
Yakṣas
G
Gandharvas
K
Kinnaras
B
Brahmins
T
the mountain (parvata)
T
the addressed hero (naraśreṣṭha, mahābāhu)

Educational Q&A

Legitimate authority used in the service of dharma manifests as protection: Kubera’s command mobilizes diverse beings to safeguard the righteous, showing that power is ethically fulfilled when it becomes guardianship rather than domination.

Kubera (Dhanada) assures the addressed hero that the Yakṣas of Alakā and all mountain-dwelling creatures, along with Gandharvas and Kinnaras, will continuously protect him, accompanied by eminent Brahmins—signaling divine support and secured passage/safety.