Shloka 150

इस प्रकार श्रीमह्ा भारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें लोगशती थ्थयात्राके प्रसंगमें हनुमानजी और भीमसेनका संवादविषयक एक सौ पचासवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti prakāraṃ śrīmahābhārata-vanaparvaṇi antargate tīrthayātrāparvaṇi loṅgaśatī-tīrthayātrā-prasaṅge hanūmān-jī-bhīmasena-saṃvāda-viṣayaka ekaśata-pañcāśattamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ

Demikianlah, dalam Śrī Mahābhārata bagian Vana Parva, pada Tīrthayātrā Parva, dalam kisah ziarah yang dituturkan Lomāśa, berakhirlah bab ke-150 yang memuat dialog antara Hanumān dan Bhīmasena.

इतिthus; end-quote marker
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner; way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीauspiciousness; honorific 'Śrī'
श्री:
Karta
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाgreat
महा:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा
FormMasculine, Nominative, Singular
भारतBhārata (Mahābhārata)
भारत:
Karta
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Nominative, Singular
वनforest; (here) Vana (Parva)
वन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
पर्वbook; section (parva)
पर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतincluded within; contained in
अन्तर्गत:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Locative, Singular
तीर्थयात्राpilgrimage (journey to holy places)
तीर्थयात्रा:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा
FormFeminine, Locative, Singular
पर्वsection; parva (sub-book)
पर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
लोकशतीLokśatī (title/name; unclear in this Hindi colophon)
लोकशती:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोकशती
FormFeminine, Locative, Singular
तीर्थयात्राof the pilgrimage
तीर्थयात्रा:
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रसङ्गेin the context; on the occasion
प्रसङ्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रसङ्ग
FormMasculine, Locative, Singular
हनुमानHanumān
हनुमान:
Karta
TypeNoun
Rootहनुमान्
FormMasculine, Nominative, Singular
जीhonorific particle (Hindi usage)
जी:
TypeIndeclinable
Rootजी
and
:
TypeIndeclinable
Root
भीमसेनby/with Bhīmasena
भीमसेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
संवादof the dialogue
संवाद:
TypeNoun
Rootसंवाद
FormMasculine, Genitive, Singular
विषयकconcerning; pertaining to
विषयक:
Karta
TypeAdjective
Rootविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
एकone
एक:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
शतhundred
शत:
Karta
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative, Singular
पञ्चाशfifty
पञ्चाश:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्चाशत्
FormFeminine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्णःcompleted; finished
पूर्णः:
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was; became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
H
Hanumān
B
Bhīmasena
M
Mahābhārata
V
Vana Parva
T
Tīrthayātrā Parva

Educational Q&A

As a chapter-colophon, the verse primarily signals closure, but it points to the ethical thrust of the preceding dialogue: true power is guided by humility, devotion, and dharma, and the strong should accept instruction from the wise and elder.

The narrator Vaiśaṃpāyana concludes the chapter within the pilgrimage section of Vana Parva, identifying it as the episode centered on the dialogue between Hanumān and Bhīmasena, and marking the end of that adhyāya.