Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Adhyāya 136: Yavakrī–Bharadvāja Saṃvāda and the Bāladhī–Dhanuṣākṣa Gāthā

Arrogance, Boons, and Nimitta

समिद्धेडग्नावुपकृत्याड्रमड़ूं होष्यामि वा मघवंस्तन्निबोध । यद्येतदेवं न करोषि काम॑ ममेप्सितं देवराजेह सर्वम्‌,देवराज इन्द्र! यदि आप यहाँ मेरी सारी मनोवांछित कामना पूरी नहीं करते हैं तो मैं प्रज्वलित अग्निमें अपने एक-एक अंगको होम दूँगा। इस बातको आप अच्छी तरह समझ लें

samiddhe ’gnāv upakṛtyāṅgaṁ hoṣyāmi vā maghavaṁs tan nibodha | yady etad evaṁ na karoṣi kāmaṁ mamepsitaṁ devarājeha sarvam ||

Yavakrīta berkata: “Ketahuilah baik-baik, wahai Maghavan. Jika di sini dan saat ini engkau tidak mengabulkan seluruh anugerah yang kuinginkan, maka setelah menyalakan api aku akan mempersembahkan tubuhku sendiri ke dalamnya, anggota demi anggota.”

समिद्धेin the kindled (fire)
समिद्धे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमिद्ध (सम्+इन्ध्, क्त)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
अग्नौin the fire
अग्नौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Locative, Singular
उपकृत्यhaving prepared/arranged
उपकृत्य:
TypeVerb
Rootउपकृ (उप+कृ)
FormAbsolutive (Gerund)
अङ्गम्a limb
अङ्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootअङ्ग
FormNeuter, Accusative, Singular
होष्यामिI shall offer (as oblation)
होष्यामि:
TypeVerb
Rootहु
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
वाor/indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
मघवन्O Maghavan (Indra)
मघवन्:
TypeNoun
Rootमघवन्
FormMasculine, Vocative, Singular
तत्that (this matter)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
निबोधunderstand/know well
निबोध:
TypeVerb
Rootनि+बुध्
FormImperative (Loṭ), 2nd, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
एवम्thus/in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
not
:
TypeIndeclinable
Root
करोषिyou do
करोषि:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent (Laṭ), 2nd, Singular
कामम्the desire/wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
ममof me/my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
ईप्सितम्desired/sought
ईप्सितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootईप्सित (आप्/ईप्स्, क्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
देवराजO king of the gods
देवराज:
TypeNoun
Rootदेवराज
FormMasculine, Vocative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular

यवक्रीत उवाच

Y
Yavakrīta
I
Indra
A
Agni (sacrificial fire)