Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Sātyaki’s Call for Intervention and Yudhiṣṭhira’s Vow-Bound Restraint (सात्यकिवाक्यं—धर्मराजस्य धैर्यनिश्चयः)

उभौ हि युद्धे5प्रतिमौ पृथिव्यां वृकोदरश्रैव धनंजयश्न । कस्मान्न कृत्स्नां पृथिवीं प्रशासे- न्माद्रीसुताभ्यां च पुरस्कृतोडयम्‌,भीमसेन और अर्जन--ये दोनों वीर युद्धमें इस पृथ्वीपर अपना सानी नहीं रखते। इनसे और दोनों माद्रीकुमारोंसे संयुक्त होनेपर ये युधिष्ठिर सारी पृथ्वीका शासन कैसे नहीं कर सकते?

ubhau hi yuddhe ’pratimau pṛthivyāṃ vṛkodaraś caiva dhanaṃjayaś ca | kasmān na kṛtsnāṃ pṛthivīṃ praśāsen mādrīsutābhyāṃ ca puraskṛto ’yam ||

Vāyu berkata: “Di bumi ini, dalam peperangan, Vṛkodara (Bhīma) dan Dhanaṃjaya (Arjuna) keduanya tiada banding. Bila dua putra Mādrī pun mendampingi, mengapa Yudhiṣṭhira tidak mampu memerintah seluruh bumi?”

उभौboth
उभौ:
Karta
TypeAdjective
Rootउभ
FormMasculine, Nominative, Dual
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
अप्रतिमौunequalled
अप्रतिमौ:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्रतिम
FormMasculine, Nominative, Dual
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
वृकोदरःVrikodara (Bhima)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवcertainly/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धनंजयःDhananjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कस्मात्why/from what reason
कस्मात्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
कृत्स्नाम्entire/whole
कृत्स्नाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormFeminine, Accusative, Singular
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रशासेत्should rule/govern
प्रशासेत्:
TypeVerb
Rootशास्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
माद्रीसुताभ्याम्by/with the two sons of Madri (Nakula and Sahadeva)
माद्रीसुताभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootमाद्रीसुत
FormMasculine, Instrumental, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुरस्कृतःhaving placed in front/being accompanied (with as leaders)
पुरस्कृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुरस्-कृ
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
अयम्this (man, i.e., Yudhishthira)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
वृकोदर (Bhīma)
धनंजय (Arjuna)
माद्री (Mādrī)
माद्रीसुतौ (Nakula, Sahadeva)
युधिष्ठिर (Yudhiṣṭhira)
पृथिवी (the earth/kingdom)