Previous Verse
Next Verse

Shloka 104

Sagara’s Aśvamedha Horse Lost; The Sixty-Thousand Sons Begin the Subterranean Search

Kapila Introduced

इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें लोमशती र्थयात्राके प्रस॑ंगमें अगस्त्यका समुद्रतटटपर गमनविषयक एक सौ चारवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti prakāraṁ śrīmahābhārate vanaparvake antargataṁ tīrthayātrāparvaṇi lomaśatīrthayātrā-prasaṅge agastyasya samudra-taṭe gamana-viṣayakam ekaśata-caturthaṁ adhyāyaḥ pūrṇaḥ

Demikian berakhir bab ke-104 dari Vana Parva dalam Śrī Mahābhārata, di bagian Tīrthayātrā Parva, pada rangkaian kisah ziarah suci Lomāśa—yang mengisahkan perjalanan Agastya menuju tepi samudra.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner, way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीrevered, auspicious (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतMahābhārata
महाभारत:
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Nominative, Singular
वनforest
वन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
पर्वbook/section (parva)
पर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतincluded within
अन्तर्गत:
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Locative, Singular
तीर्थयात्राpilgrimage
तीर्थयात्रा:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा
FormFeminine, Locative, Singular
पर्वsection (parva)
पर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
लोमशLomaśa (sage)
लोमश:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोमश
FormMasculine, Locative, Singular
तीर्थयात्राof the pilgrimage
तीर्थयात्रा:
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रसङ्गcontext, occasion
प्रसङ्ग:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रसङ्ग
FormMasculine, Locative, Singular
अगस्त्यof Agastya
अगस्त्य:
TypeNoun
Rootअगस्त्य
FormMasculine, Genitive, Singular
समुद्रof the ocean
समुद्र:
TypeNoun
Rootसमुद्र
FormMasculine, Genitive, Singular
तटbank, shore
तट:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतट
FormMasculine, Locative, Singular
परupon, on
पर:
TypeIndeclinable
Rootपर
गमनgoing, journey
गमन:
TypeNoun
Rootगमन
FormNeuter, Genitive, Singular
विषयकconcerning, relating to
विषयक:
TypeAdjective
Rootविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
एकone
एक:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
शतhundred
शत:
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative, Singular
चतुर्थfourth
चतुर्थ:
TypeAdjective
Rootचतुर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायchapter
अध्याय:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्पूर्णcomplete, finished
सम्पूर्ण:
TypeAdjective
Rootसम्पूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was, became (ended)
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular

लोमश उवाच

L
Lomāśa
A
Agastya
S
Samudra (the ocean/sea shore)
Ś
Śrī Mahābhārata
V
Vana Parva
T
Tīrthayātrā Parva

Educational Q&A

The colophon reinforces the Mahābhārata’s framing of pilgrimage (tīrthayātrā) as a disciplined, value-oriented journey: sacred travel is presented as a means of purification and moral reorientation, not merely movement through places.

This is the chapter-ending colophon stating that, in Lomāśa’s pilgrimage discourse within the Tīrthayātrā Parva of the Vana Parva, the chapter concerning Agastya’s going to the ocean shore has concluded.