Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

अम्बा–राम–भीष्म संवादः

Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge

इष्वस्त्रं मम बालस्य भवतैव चतुर्विधम्‌ । उपदिष्ट महाबाहो शिष्यो5स्मि तव भार्गव,तब मैंने उन ब्राह्मणशिरोमणिके चरणोंमें मस्तक झुकाकर पुनः प्रणाम किया और इस प्रकार पूछा--“भगवन्‌! क्‍या कारण है कि आप मेरे साथ युद्ध करना चाहते हैं? बाल्यावस्थामें आपने ही मुझे चार प्रकारके धरनुर्वेदकी शिक्षा दी है। महाबाहु भार्गव! मैं तो आपका शिष्य हूँ"

iṣvastraṃ mama bālasya bhavatā eva caturvidham | upadiṣṭa mahābāho śiṣyo ’smi tava bhārgava ||

“Wahai Bhārgava yang berlengan perkasa, engkaulah yang mengajariku ketika aku masih kanak-kanak: ajaran senjata dan panah yang empat macam. Aku ini muridmu.”

इषु-अस्त्रम्missile-weapon (archery weapon)
इषु-अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष्वस्त्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
ममof me / my
मम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Genitive, Singular
बालस्यof the boy / of (me) as a child
बालस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
भवताby you
भवता:
Karana
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
एवindeed / only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चतुर्विधम्fourfold
चतुर्विधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्विध (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
उपदिष्टम्taught / instructed
उपदिष्टम्:
TypeVerb
Rootउप-√दिश् (कृदन्त: क्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
FormPresent, 1st, Singular
तवof you / your
तव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Genitive, Singular
भार्गवO Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गव:
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

राम उवाच

R
Rāma (Paraśurāma/Bhārgava)
D
Disciple (the addressed opponent, traditionally Bhīṣma/Devavrata in this episode)
I
iṣvastra (missile-weaponry/archery science)