Previous Verse
Next Verse

Shloka 166

Pāṇḍava-senā-niryāṇa and Vyūha-vibhāga (पाण्डवसेनानिर्याण तथा व्यूहविभाग)

दन्तान्‌ दन्तेषु निष्पिष्य सृक्किणी परिलेलिहन्‌ | धष्टद्युम्न, शिखण्डी, महारथी सात्यकि, पाँच भाई केकयराजकुमार, राक्षस घटोत्कच, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, अभिमन्यु, राजा धृष्टकेतु, पराक्रमी भीमसेन तथा महारथी नकुल- सहदेव--ये सब-के-सब क्रोधसे लाल आँखें किये अपने आसनोंसे उछलकर खड़े हो गये और अंगद, पारिहार्य (मोतियोंके गुच्छों) तथा केयूरोंसे विभूषित एवं लाल चन्दनसे चर्चित अपनी सुन्दर भुजाओंको थामकर दाँतोंपर दाँत रगड़ते हुए ओठोंके दोनों कोने चाटने लगे

dantān danteṣu niṣpiṣya sṛkkiṇī parilelihan | dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī mahārathī sātyakiḥ pāñca bhrātaraḥ kaikeyarājakumāraḥ rākṣasaḥ ghaṭotkacaḥ draupadyāḥ pañca putrāḥ abhimanyuḥ rājā dhṛṣṭaketuḥ parākramaḥ bhīmasenaḥ tathā mahārathī nakula-sahadevau—ete sarve krodhena lohitākṣā āsanebhya utplutya tiṣṭhantaḥ aṅgada-parihārya-keyūraiḥ vibhūṣitāḥ raktacandana-carcitāḥ svāḥ sundarā bāhūn dhṛtvā dantān danteṣu niṣpiṣya sṛkkiṇī parilelihuḥ ||

Sañjaya berkata: Sambil mengertakkan gigi dan menjilat sudut-sudut bibir, Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍin, mahakereta Sātyaki, lima pangeran putra raja Kaikeya, rākṣasa Ghaṭotkaca, lima putra Draupadī, Abhimanyu, Raja Dhṛṣṭaketu, Bhīmasena yang perkasa, serta para mahakereta Nakula dan Sahadeva—semuanya, dengan mata memerah oleh amarah, melompat bangkit dari tempat duduk mereka. Berhias kelat lengan, untaian mutiara, dan gelang, dengan lengan tampan terlumur pasta cendana merah, mereka berdiri mencengkeram lengan sendiri, mendidih oleh murka—tanda lahir dari badai batin yang diguncang perang dan dharma yang terluka.

दन्तान्teeth
दन्तान्:
Karma
TypeNoun
Rootदन्त
FormMasculine, Accusative, Plural
दन्तेषुon/among the teeth
दन्तेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदन्त
FormMasculine, Locative, Plural
निष्पिष्यhaving ground/gnashed
निष्पिष्य:
TypeVerb
Rootनिष् + पिष्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
सृक्किणीthe two corners of the mouth
सृक्किणी:
Karma
TypeNoun
Rootसृक्किणी
FormFeminine, Accusative, Dual
परिलेलिहन्they licked all around
परिलेलिहन्:
TypeVerb
Rootपरि + लिह्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛṣṭadyumna
Ś
Śikhaṇḍin
S
Sātyaki
K
Kaikeya princes (five brothers)
G
Ghaṭotkaca
D
Draupadī
D
Draupadī’s five sons (Upapāṇḍavas)
A
Abhimanyu
D
Dhṛṣṭaketu
B
Bhīmasena
N
Nakula
S
Sahadeva
A
aṅgada (armlet)
P
parihārya (ornamental pearl-garlands/clusters)
K
keyūra (bracelet/arm-ornament)
R
red sandalwood paste (raktacandana)