Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

अग्निस्तुति, इन्द्रदर्शन, नहुष-भयवर्णन

Agni-hymn, discovery of Indra, and the Nahuṣa threat

त्वामग्ने जलदानाहुर्विद्युतश्च मनीषिण: । दहन्ति सर्वभूतानि त्वत्तो निष्क्रम्य हेतय:,अग्निदेव! मनीषी पुरुष आपको ही मेघ और विद्युत्‌ कहते हैं। आपसे ही ज्वालाएँ निकलकर सम्पूर्ण भूतोंको दग्ध करती हैं

tvām agne jaladān āhur vidyutaś ca manīṣiṇaḥ | dahanti sarvabhūtāni tvatto niṣkramya hetayaḥ ||

Wahai Dewa Agni, para bijak menyebut engkau sebagai awan pembawa hujan dan sebagai kilat. Dari engkau memancar lidah-lidah api yang, ketika menerjang keluar, membakar segenap makhluk hidup.

त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अग्नेO Agni
अग्ने:
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Vocative, Singular
जलदान्clouds
जलदान्:
Karma
TypeNoun
Rootजलद
FormMasculine, Accusative, Plural
आहुःthey call / they say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, Third, Plural
विद्युतःlightnings
विद्युतः:
Karma
TypeNoun
Rootविद्युत्
FormFeminine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
मनीषिणःthe wise (sages)
मनीषिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमनीषिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
दहन्तिthey burn
दहन्ति:
TypeVerb
Rootदह्
FormPresent, Third, Plural
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Ablative, Singular
निष्क्रम्यhaving come out / emerging
निष्क्रम्य:
TypeVerb
Rootनिष्क्रम्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), —, —, —
हेतयःmissiles; flames (as darting rays)
हेतयः:
Karta
TypeNoun
Rootहेति
FormFeminine, Nominative, Plural

शल्य उवाच

Ś
Śalya
A
Agni
J
jalada (cloud)
V
vidyut (lightning)
H
hetayaḥ (fiery missiles/flames)

Educational Q&A

The verse highlights Agni’s all-pervading, transformative energy: the same divine force is perceived as cloud and lightning and manifests as flames that can consume all beings. Ethically, it underscores reverence for power—recognizing that elemental force must be approached with discernment, since it can nourish or destroy.

Śalya is speaking in praise of Agni, identifying him with natural phenomena (cloud and lightning) and describing how destructive flames emerge from him to burn beings. The speech functions as a stuti-like acknowledgment of Agni’s might within the Udyoga Parva context.