Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत्‌ गृहस्थधर्मो नागेन्द्र सर्वभूतहितैषिता

viprakṣatriyavaiśyānāṁ śuśrūṣā śūdrakarma tat | gṛhasthadharmo nāgendra sarvabhūtahitaiṣitā ||

Wahai raja para nāga, melayani (dengan penuh perhatian) kaum brāhmaṇa, kṣatriya, dan vaiśya—itulah tugas seorang śūdra. Dan dharma seorang perumah tangga ialah menghendaki kebaikan bagi semua makhluk hidup.

विप्रof Brahmins
विप्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Genitive, Plural
क्षत्रियof Kshatriyas
क्षत्रिय:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Plural
वैश्यानाम्of Vaishyas
वैश्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवैश्य
FormMasculine, Genitive, Plural
शुश्रूषाservice/attendance
शुश्रूषा:
Karta
TypeNoun
Rootशुश्रूषा
FormFeminine, Nominative, Singular
शूद्रof a Shudra
शूद्र:
Sampradana
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Genitive, Singular
कर्मduty/work
कर्म:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्that (i.e., this)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
गृहस्थof a householder
गृहस्थ:
Sampradana
TypeNoun
Rootगृहस्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
धर्मःdharma/duty
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
नागेन्द्रO lord of serpents
नागेन्द्र:
TypeNoun
Rootनागेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
सर्वof all
सर्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Genitive, Plural
भूतof beings/creatures
भूत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
हितin welfare/benefit
हित:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहित
FormNeuter, Locative, Singular
एषिताseeking/desire
एषिता:
Karta
TypeNoun
Rootएषिता
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
N
Nāgendra (serpent-lord addressee)

Educational Q&A

The verse defines role-based duties: a Śūdra’s duty is service to the three higher varṇas, while a householder’s dharma is universal benevolence—actively wishing and working for the welfare of all beings.

In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising his listener (addressed as “Nāgendra,” i.e., serpent-lord) by summarizing key obligations tied to social order (varṇa) and life-stage (āśrama), emphasizing compassion as central to the householder’s path.