Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या

Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa

तथा मुमूर्षमासीनमकूजन्तमचेतसम्‌ । इन्द्र: शूगालरूपेण बभाषे लुब्धभानसम्‌,उन्हें इस प्रकार मरनेकी इच्छा लेकर बैठे मूच्छसे अचेत हो कुछ न बोलते और मन- ही-मन धनके लिये ललचाते देखकर इन्द्रदेव सियारका रूप धारण करके आये और उनसे इस प्रकार कहने लगे--

tathā mumūrṣam āsīnam akūjantam acetasaṃ | indraḥ śūgālarūpeṇa babhāṣe lubdhabhānasam ||

Melihatnya duduk dengan hasrat untuk mati—pingsan, tak sadar, membisu—namun batinnya terbakar oleh ketamakan akan harta, Indra menjelma sebagai seekor serigala hutan (jakal) dan berkata demikian kepada orang yang tamak itu.

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
मुमूर्षम्wishing to die
मुमूर्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमुमूर्षु
FormMasculine, Accusative, Singular
आसीनम्sitting
आसीनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआसीन
FormMasculine, Accusative, Singular
अकूजन्तम्not speaking/uttering (not making a sound)
अकूजन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootकूज्
FormMasculine, Accusative, Singular, Shatru (present active participle), Parasmaipada
अचेतसम्unconscious, senseless
अचेतसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअचेतस्
FormMasculine, Accusative, Singular
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
शृगाल-रूपेणin the form of a jackal
शृगाल-रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootशृगालरूप
FormNeuter, Instrumental, Singular
बभाषेspoke
बभाषे:
TypeVerb
Rootभाष्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Atmanepada
लुब्ध-भानसम्one whose mind is greedy (greedy-minded)
लुब्ध-भानसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलुब्धभानस
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
I
Indra
J
jackal (śūgāla)