Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
अपगतमसुखार्थमी हनार्थ- रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम् । तृषितमनियतं मनो नियम्तुं व्रतमिदमाजगरं शुचिश्ष॒रामि,“जिनका परिणाम दु:ख है, उन इच्छाके विषयभूत समस्त पदार्थोसे जो विरक्त हो चुका है, ऐसे आत्मनिष्ठ महापुरुषको देखकर मुझे ज्ञान प्राप्त हो गया है। अतः मैं तृष्णासे व्याकुल असंयत मनको वशगमें करनेके लिये पवित्रभावसे इस आजगर-व्रतका आचरण करता हूँ
apagata-masukha-artham īhanārtha-rūpagata-buddhir avekṣya cātma-saṁstham | tṛṣitam aniyataṁ mano niyantuṁ vratam idam ājagaraṁ śuciḥ śrāmi ||
Melihat seorang mahāpurusha yang teguh dalam Diri—yang pemahamannya telah berpaling dari segala objek dan upaya yang dicari sebagai ‘kebahagiaan’ namun berakhir sebagai penderitaan—aku memperoleh pencerahan. Karena itu, untuk menundukkan batin yang gelisah oleh dahaga dan tak terkendali, dengan kemurnian niat aku menempuh ājagara-vrata.
भीष्म उवाच
Craving-driven pursuits that promise pleasure often culminate in suffering; by recognizing this and cultivating dispassion, one should restrain the restless mind through disciplined observance—here symbolized by the ājagara-vrata, a practice of non-grasping and inner steadiness.
Bhishma reports that, after observing a self-abiding renunciant who is detached from painful worldly aims, he gains clarity and adopts the ‘python-vow’ as a method to subdue his own thirsting, uncontrolled mind.