Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Droṇa-parva Adhyāya 95 — Sātyaki’s Breakthrough and the Routing of Allied Contingents

प्रत्याश्वस्तस्तु बीभत्सु: शनकैरिव भारत । प्रेतराजपुरं प्राप्प पुन: प्रत्यागतो यथा,भारत! फिर अर्जुन धीरे-धीरे सचेत हुए, मानो यमराजके नगरमें पहुँचकर पुनः वहाँसे लौटे हों

pratyāśvastas tu bībhatsuḥ śanakair iva bhārata | pretarājapuraṃ prāpya punaḥ pratyāgato yathā ||

Wahai Bhārata, Bībhatsu (Arjuna) perlahan-lahan pulih dan kembali sadar—laksana seseorang yang telah mencapai kota Yama, raja arwah, lalu kembali lagi.

प्रत्याश्वस्तःhaving regained consciousness / revived
प्रत्याश्वस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रति-आ-श्वस् (धातु) → प्रत्याश्वस्त (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
बीभत्सुःBībhatsu (Arjuna)
बीभत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootबीभत्सु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शनकैःslowly, little by little
शनकैः:
TypeIndeclinable
Rootशनकैः (अव्यय-प्रयोग; शनकैरिति रूपम्)
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रेतराजपुरम्the city of the lord of the dead (Yama)
प्रेतराजपुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रेतराज-पुर (समास)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
FormAbsolutive (Gerund)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
प्रत्यागतःreturned
प्रत्यागतः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-आ-गम् (धातु) → प्रत्यागत (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Bībhatsu)
B
Bhārata (Dhṛtarāṣṭra as addressee)
Y
Yama (Preta-rāja)
P
Preta-rāja-pura (Yama’s city/realm)