Shloka 62

जहार सद्यो भल्लेन विपाटस्य शिरो रथात्‌ | तत्पश्चात्‌ सीधे जानेवाले छः सायकोंद्वारा शत्रुंजयका संहार करके एक भल्लद्वारा रथपर बैठे हुए विपाटका मस्तक तत्काल काट गिराया ।। ६१ ई || पश्यतां धार्तराष्ट्राणामेकेनैव किरीटिना

sañjaya uvāca | jahāra sadyo bhallena vipāṭasya śiro rathāt | tatpaścāt ṣaḍbhiḥ sāyakair jānēvāle śatruñjayaṃ saṃhṛtyaikenaiva kirīṭinā (bhallena) rathopaviṣṭasya vipāṭasya mastakaṃ tatkṣaṇaṃ chittvā nipātayāmāsa | paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇām |

Sañjaya berkata: Dengan panah bhalla yang tajam, ia seketika memenggal kepala Vipāṭa dari atas keretanya. Di hadapan putra-putra Dhṛtarāṣṭra, sang pemakai mahkota menebas kepala Vipāṭa yang duduk di kereta hanya dengan satu bhalla.

जहारcarried off / took away
जहार:
Karta
TypeVerb
Rootहृ (√हृ)
Formलिट् (परस्मैपद), 3, singular
सद्यःimmediately
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यस्
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
Formmasculine, instrumental, singular
विपाटस्यof Vipāṭa
विपाटस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootविपाट
Formmasculine, genitive, singular
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
Formneuter, accusative, singular
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
Formmasculine, ablative, singular
पश्यताम्while (they were) seeing / in the presence of (those) seeing
पश्यताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत् (√दृश्)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, masculine/neuter (contextual), genitive, plural
धार्तराष्ट्राणाम्of the Dhārtarāṣṭras (Kauravas)
धार्तराष्ट्राणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
Formmasculine, genitive, plural
एकेनwith one (single)
एकेन:
Karana
TypeAdjective
Rootएक
Formmasculine/neuter, instrumental, singular
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
किरीटिनाwith the (arrow/weapon) having a crest/diadem (i.e., a 'kiriṭin' weapon)
किरीटिना:
Karana
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
Formmasculine, instrumental, singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
विपाट (Vipāṭa)
शत्रुंजय (Śatruñjaya)
किरीटिन् / अर्जुन (Kirīṭin / Arjuna)
धार्तराष्ट्र (Dhārtarāṣṭras / Kauravas)
रथ (chariot)
भल्ल (bhalla arrow)
सायक (arrows)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh reality of kṣatriya duty in war: skill and decisiveness are praised, yet the scene—executed before witnesses—also reminds the listener that battlefield glory is inseparable from grave moral cost and the inexorable consequences of violence.

Sañjaya reports that the diademed warrior Arjuna kills Śatruñjaya with six arrows and then, using a bhalla-arrow, swiftly severs Vipāṭa’s head from his chariot, all in the sight of the Kaurava forces (Dhārtarāṣṭras).