Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyāya 110: Dhṛtarāṣṭra’s Lament on Fate; Saṃjaya’s Reproof and the Princes’ Assault on Bhīma (द्रोणपर्व, अध्याय ११०)

नाकुलिश्व शतानीकः सौमदत्तिं नरर्षभम्‌ । द्वाभ्यां विदृध्वानदद्धृष्ट: शराभ्यां शत्रुकर्शन:,तब नकुलके पुत्र शत्रुसूदन शतानीकने दो बाणोंद्वारा नरश्रेष्ठ शलको घायल करके बड़े हर्षके साथ सिंहनाद किया

sañjaya uvāca |

na kulīśvaśatānīkaḥ saumadattiṁ nararṣabham |

dvābhyāṁ viddhvānadad dhṛṣṭaḥ śarābhyāṁ śatrukarśanaḥ ||

Lalu Śatānīka, putra Nakula—penghancur musuh—memanah Saumadatti, sang banteng di antara manusia, dengan dua anak panah. Setelah menembusnya, ia mengaum lantang penuh kemenangan.

नकुलिःNakuli (Nakula’s son)
नकुलिः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुलि
FormMasculine, Nominative, Singular
शतानीकःShatanika
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Nominative, Singular
सौमदत्तिम्Somadatta’s son (Bhishma’s ally; here: Shalya/Śalva tradition varies by recension)
सौमदत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसौमदत्ति
FormMasculine, Accusative, Singular
नरर्षभम्bull among men, best of men
नरर्षभम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरर्षभ
FormMasculine, Accusative, Singular
द्वाभ्याम्with two
द्वाभ्याम्:
Karana
TypeAdjective
Rootद्वि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Dual
विदृध्वान्having pierced/struck (him)
विदृध्वान्:
Karta
TypeAdjective
Rootविदृध्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
अदद्भृष्टःunshaken, not dislodged (undaunted)
अदद्भृष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootअदद्भृष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
शराभ्याम्with (two) arrows
शराभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Dual
शत्रुकर्शनःcrusher of enemies
शत्रुकर्शनः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रुकर्शन
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nakulīśvaśatānīka (Śatānīka, son of Nakula)
S
Saumadatti (Bhūriśravas)
T
two arrows

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in its battlefield form: steadfast courage, skill, and resolve under pressure. It also shows how triumph and exultation arise from martial success, reminding readers that war amplifies human emotions and tests self-control.

During the fighting in Droṇa Parva, Śatānīka (Nakul’s son) shoots Saumadatti (Bhūriśravas) with two arrows. After wounding him, Śatānīka gives a loud roar of confidence and challenge.