Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)

पौराणमात्मन: सर्व विद्यावान्‌ स विशाम्पते । योगधर्म महातेजा व्यासेन कथितं यथा

paurāṇam ātmanaḥ sarva-vidyāvān sa viśāmpate | yoga-dharma-mahātejā vyāsena kathitaṃ yathā ||

Waiśampāyana berkata: Wahai pelindung rakyat, raja yang bijaksana dan bercahaya itu mengingat seluruh jati dirinya yang purba; dan sebagaimana diajarkan Vyāsa, ia pun mengingat disiplin yoga-dharma.

पौराणम्ancient, primeval (form/state)
पौराणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपौराण
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
सर्वम्entirely, all
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
विद्यावान्learned, knowledgeable
विद्यावान्:
Karta
TypeAdjective
Rootविद्यावत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
Sampradana
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
योगधर्मम्the discipline/dharma of yoga
योगधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोगधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यासेनby Vyasa
व्यासेन:
Karana
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Instrumental, Singular
कथितम्told, narrated
कथितम्:
Karma
TypeVerb
Rootकथ्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
यथाas, in the manner that
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vyāsa
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
V
Vidura

Educational Q&A

True strength and excellence are grounded in dharma and inner discipline (yoga-dharma). By recalling what Vyāsa taught, the king’s insight shifts from self-estimation to self-knowledge—recognizing the deeper, dharmic source of identity and conduct.

Vaiśampāyana narrates that Yudhiṣṭhira, described as learned and radiant, recollects his ancient/inner nature and the yoga-dharma instruction given by Vyāsa, leading him to recognize a shared dharmic origin with Vidura.