Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy

मनोदृष्टिहरै रम्यै: सर्वतः संवृतं शुभै: । ऋषिभिश्चावृतं तत्र आश्रमं तं मनोहरम्‌,उस आश्रमके चारों ओर विचित्र मणिमय तोरणोंसे सुशोभित, मोतीकी झालरोंसे अलंकृत तथा मणि एवं रत्नोंसे विभूषित सुन्दर भवन शोभा पा रहे थे। वे मनको मोह लेनेवाले तथा दृष्टिको बरबस अपनी ओर आकृष्ट कर लेनेवाले थे। उन मंगलमय भवनोंसे घिरा और ऋषि-मुनियोंसे भरा हुआ वह आश्रम बड़ा मनोहर जान पड़ता था

manodṛṣṭiharai ramyaiḥ sarvataḥ saṃvṛtaṃ śubhaiḥ | ṛṣibhiś cāvṛtaṃ tatra āśramaṃ taṃ manoharam ||

Bhishma berkata—āśrama itu dikelilingi dari segala sisi oleh bangunan-bangunan yang elok dan membawa berkah, yang memikat hati serta pandangan. Dipenuhi pula oleh para ṛṣi, pertapaan itu tampak amat indah dan menenteramkan.

मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
दृष्टिsight, gaze
दृष्टि:
Karta
TypeNoun
Rootदृष्टि
FormFeminine, Nominative, Singular
हरैःby/with (things) that captivate/steal away
हरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootहर
FormMasculine, Instrumental, Plural
रम्यैःby/with delightful (ones)
रम्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootरम्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
सर्वतःon all sides, everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
संवृतम्enclosed, surrounded
संवृतम्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-√वृ (वृणोति/वृ)
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
शुभैःby/with auspicious (ones)
शुभैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
ऋषिभिःby/with sages
ऋषिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
आवृतम्covered, surrounded
आवृतम्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-√वृ (वृणोति/वृ)
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
आश्रमम्hermitage, ashram
आश्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
मनोहरम्charming, mind-delighting
मनोहरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमनोहर
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ā
āśrama (hermitage)
ṛṣayaḥ (sages)