Shloka 16
Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy
Devanagari script
वदान्य उवाच धनदं समतिक्रम्य हिमवन्तं च पर्वतम् । रुद्रस्यायतनं दृष्टवा सिद्धचारणसेवितम्,वदान्यने कहा--वत्स! तुम कुबेरकी अलकापुरीको लाँधकर जब हिमालय पर्वतको भी लाँघ जाओगे तब तुम्हें सिद्धों और चारणोंसे सेवित रुद्रके निवासस्थान कैलास पर्वतका दर्शन होगा
Translation
Wadānya berkata, “Anakku! Setelah engkau melampaui Alakāpurī milik Kubera dan menyeberangi pula Pegunungan Himavān, engkau akan menyaksikan Gunung Kailāsa—kediaman Rudra yang dihormati dan dilayani oleh para Siddha serta Cāraṇa.”
Word by Word
वदान्यःthe generous one (Vadānya, a person)
वदान्यः:
Karta
TypeNoun
Rootवदान्य
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
धनदम्Kubera (the giver of wealth)
धनदम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनद
FormMasculine, Accusative, Singular
समतिक्रम्यhaving crossed/overstepped
समतिक्रम्य:
TypeVerb
Rootसम् + अति + क्रम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Prior action (having ...)
हिमवन्तम्Himavat (the Himalaya)
हिमवन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootहिमवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Accusative, Singular
रुद्रस्यof Rudra (Śiva)
रुद्रस्य:
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Genitive, Singular
आयतनम्abode, dwelling-place
आयतनम्:
Karma
TypeNoun
Rootआयतन
FormNeuter, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Prior action (having seen)
सिद्धचारणसेवितम्served/attended by Siddhas and Cāraṇas
सिद्धचारणसेवितम्:
TypeAdjective
Rootसिद्ध-चारण-सेवित
FormNeuter, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
Speaker
वदान्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes