Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Paurava-vaṃśa-kathana (Account of the Paurava Lineage) | महाभारत आदि पर्व अध्याय ८९

ययातिरुवाच सुरर्िगन्धर्वनरावमानात्‌ क्षयं गता मे यदि शक्र लोका: । इच्छाम्यहं सुरलोकाद्‌ विहीन: सतां मध्ये पतितुं देवराज,ययातिने कहा--देवराज इन्द्र! देवता, ऋषि, गन्धर्व और मनुष्य आदिका अपमान करनेके कारण यदि मेरे पुण्यलोक क्षीण हो गये हैं तो इन्द्रलोकसे भ्रष्ट होकर मैं साधु पुरुषोंके बीचमें गिरनेकी इच्छा करता हूँ

yayātir uvāca surarṣi-gandharva-narāvamānāt kṣayaṃ gatā me yadi śakra lokāḥ | icchāmy ahaṃ suralokād vihīnaḥ satāṃ madhye patituṃ devarāja ||

Yayāti berkata: “Wahai Śakra, raja para dewa! Jika karena aku menghina para dewa, resi, Gandharwa, dan manusia, alam-alam kebajikanku telah habis, maka—terjatuh dari surga—aku ingin turun dan berada di tengah orang-orang saleh. Wahai penguasa para dewa, biarkan aku jatuh ke dalam pergaulan kaum baik.”

{'yayātiḥ''Yayāti (a king
{'yayātiḥ':
speaker here)', 'uvāca''said', 'śakra': 'Śakra
speaker here)', 'uvāca':
Indra, lord of the gods', 'sura''god, deity', 'ṛṣi': 'seer, sage', 'gandharva': 'celestial musician
Indra, lord of the gods', 'sura':
a class of heavenly beings', 'nara''man, human being', 'avamāna': 'disrespect, contempt, insult', 'surarṣi-gandharva-narāvamānāt': 'because of disrespect shown to gods, seers, Gandharvas, and men', 'kṣayam gataḥ': 'gone to exhaustion
a class of heavenly beings', 'nara':
diminished, spent', 'lokāḥ''worlds/realms (here: earned heavenly abodes as fruit of merit)', 'yadi': 'if', 'me': 'my', 'icchāmi': 'I desire, I wish', 'aham': 'I', 'suralokāt': 'from the world of the gods
diminished, spent', 'lokāḥ':
heaven', 'vihīnaḥ''deprived of, bereft of
heaven', 'vihīnaḥ':
fallen from', 'satām''of the good, of the virtuous', 'madhye': 'in the midst of, among', 'patitum': 'to fall, to descend', 'devarāja': 'king of the gods (Indra)'}
fallen from', 'satām':

शक्र उवाच

ययाति (Yayāti)
शक्र/इन्द्र (Śakra/Indra)
सुर (gods)
ऋषि (seers)
गन्धर्व (Gandharvas)
नर (humans)
सुरलोक/इन्द्रलोक (heavenly realm)