Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः

Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt

दुर्योधनो विकर्णश्न सुबाहुर्दीर्घलोचन:

vaiśampāyana uvāca | duryodhano vikarṇaś ca subāhur dīrghalocanaḥ duḥśāsanaś ca te sarve krodhāviṣṭāḥ śarāsanāḥ śaravarṣaṃ pracakrire | tataḥ sa trūpado rājā mahādhanuḥ ajeyarathaḥ tair bāṇair abhisaṃvṛtaḥ kṣaṇenaiva tadā sarvāḥ senāḥ saṃpīḍya vyathayām āsa | sa cālātacakravad digbhyaḥ parivartamānaḥ duryodhanaṃ vikarṇaṃ mahābalaṃ karṇaṃ bahūn vīrān rājaputrān tathā teṣāṃ vividhāḥ senāḥ śaraiḥ santarpayām āsa ||

Waiśampāyana berkata: Duryodhana, Vikarṇa, Subāhu, Dīrghalocana, dan Duḥśāsana—dikuasai amarah—mulai menghujani panah. Maka Raja Drupada, pemanah agung yang keretanya sukar ditaklukkan di medan laga, meski tertembus parah oleh anak-panah mereka, seketika menekan dan menyiksa seluruh bala mereka. Berputar ke segala arah laksana obor menyala yang diputar membentuk lingkaran, ia “memuaskan” dengan panah Duryodhana, Vikarṇa, Karṇa yang mahaperkasa, banyak pangeran gagah, serta pasukan mereka yang beraneka ragam.

दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
विकर्णःVikarna
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुबाहुःSubahu (one with good arms)
सुबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootसुबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
दीर्घलोचनःDirghalochana (long-eyed)
दीर्घलोचनः:
Karta
TypeNoun
Rootदीर्घ-लोचन
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Duryodhana
V
Vikarṇa
S
Subāhu
D
Dīrghalocana
D
Duḥśāsana
K
Karṇa
D
Drupada (Trūpada)
A
arrows (śara)
B
bow (dhanus)
A
army/forces (senā)
A
alātacakra (whirling firebrand image)

Educational Q&A

The verse highlights two intertwined lessons: anger (krodha) propels warriors into relentless violence, while disciplined courage can remain effective even when wounded. Yet both operate within the severe framework of kṣatriya-dharma, where prowess and endurance are praised but the moral cost of wrath-driven combat is implicitly visible.

Duryodhana and his allies unleash a heavy arrow-shower. Drupada, though badly hurt, immediately counterattacks with exceptional skill, moving like a whirling firebrand and striking Duryodhana, Vikarṇa, Karṇa, many princes, and their troops with repeated volleys.