Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial

इन्द्रो हि राजा देवानां प्रधान इति नः श्रुतम्‌ अप्रमेयबलोत्साहो वीर्यवानमितद्युति:

vaiśampāyana uvāca | indro hi rājā devānāṃ pradhāna iti naḥ śrutam | aprameya-balotsāho vīryavān amita-dyutiḥ | mayā tapasā taṃ toṣayitvā mahābalī putraḥ prāptavyaḥ | sa me yaḥ putraṃ dāsyati sa niścayena sarvaśreṣṭho bhaviṣyati | sa saṃgrāme māṃ pratiyoddhṝn manuṣyān manuṣyetarāṃś ca (daitya-dānava-ādīn) hantum api samarthaḥ bhaviṣyati | ato 'haṃ manasā vācā karmaṇā ca mahā-tapas cariṣyāmi |

Waiśampāyana berkata: Kami telah mendengar bahwa Indra adalah raja para dewa dan yang utama di antara mereka—berkekuatan dan bersemangat tak terukur, gagah perkasa, serta bercahaya tanpa batas. Dengan tapa-brata aku akan menyenangkannya dan memperoleh seorang putra yang sangat kuat. Putra yang dianugerahkannya kepadaku pasti menjadi yang terbaik, sanggup menewaskan siapa pun yang berdiri melawan di medan laga—baik manusia maupun makhluk bukan-manusia seperti Daitya dan Dānava. Karena itu, dengan pikiran, ucapan, dan perbuatan, aku akan menjalani tapa yang berat.

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रधानःchief/foremost
प्रधानः:
TypeAdjective
Rootप्रधान
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
नःof us/our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormFirst, Genitive, Plural
श्रुतम्heard (has been heard)
श्रुतम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormPast passive participle, Neuter, Nominative, Singular
अप्रमेय-बल-उत्साहःwhose strength and energy are immeasurable
अप्रमेय-बल-उत्साहः:
TypeAdjective
Rootअप्रमेयबलोत्साह
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्यवान्valorous/powerful
वीर्यवान्:
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अमित-द्युतिःof boundless splendor
अमित-द्युतिः:
TypeAdjective
Rootअमितद्युति
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
I
Indra
D
Devas
D
Daityas
D
Dānavas
P
prospective son (unnamed)

Educational Q&A

The passage highlights the epic idea that disciplined austerity (tapas), aligned through mind, speech, and action, is a potent means to seek divine favor; it also raises an ethical tension: spiritual practice is directed toward acquiring extraordinary martial power, showing how ascetic merit can be harnessed for worldly aims in the Mahābhārata.

The narrator reports a resolve to propitiate Indra through severe austerities in order to obtain a supremely powerful son—one who would be unrivaled and able to defeat even formidable non-human adversaries such as Daityas and Dānavas in battle.