Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Narmadā-māhātmya: Amarakāṇṭaka, Jāleśvara, Kapilā–Viśalyakaraṇī, and the Supreme Purifying Power of Darśana

ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेन्द्रियः / सर्वहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहिते रतः

brahmacārī śucirbhūtvā jitakrodho jitendriyaḥ / sarvahiṃsānivṛttastu sarvabhūtahite rataḥ

Hendaknya seorang brahmacārin hidup suci; menaklukkan amarah dan menguasai indria; menjauhi segala kekerasan, serta bersukacita dalam kesejahteraan semua makhluk.

brahmacārīa celibate student / brahmacārin
brahmacārī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman + cārin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); 'one who practices brahmacarya'
śuciḥpure
śuciḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), 'having become'
jita-krodhaḥone who has conquered anger
jita-krodhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjita (√ji कृदन्त) + krodha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); बहुव्रीहि: 'whose anger is conquered'
jita-indriyaḥself-controlled
jita-indriyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjita (√ji कृदन्त) + indriya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); बहुव्रीहि: 'whose senses are conquered'
sarva-hiṃsā-nivṛttaḥrefraining from all harm
sarva-hiṃsā-nivṛttaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva + hiṃsā + nivṛtta (√vṛt कृदन्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'withdrawn from all violence'
tuand / indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
sarva-bhūta-hitein the welfare of all beings
sarva-bhūta-hite:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootsarva + bhūta + hita (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); अर्थे सप्तमी: 'in the welfare of all beings'
rataḥdevoted
rataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootrata (√ram कृदन्त/प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); 'engaged/devoted'

Lord Kūrma (Vishnu) instructing sages/disciples on dharma and yogic self-restraint

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

K
Kūrma (Vishnu)
B
Brahmacārin
D
Dharma
A
Ahimsā

FAQs

By prescribing mastery over anger and the senses and universal non-violence, the verse points to inward purification—conditions under which the Self is recognized as peaceful, unattached, and naturally benevolent toward all beings.

It emphasizes foundational yogic restraints (yama/niyama-like disciplines): brahmacarya (continence), śauca (purity), indriya-jaya (sense-control), krodha-jaya (anger conquest), and ahiṃsā (non-harming), culminating in sarvabhūta-hita (universal goodwill), a key support for meditation and Pāśupata-leaning sādhanā.

Though not naming Śiva explicitly, the teaching aligns with shared Purāṇic yoga-dharma ideals honored in both Śaiva and Vaiṣṇava streams—self-restraint, purity, and compassion—reflecting the Kurma Purana’s integrative (non-sectarian) spiritual ethic.