Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 159

Devadāru (Dāruvana) Forest: The Delusion of Ritual Pride, the Liṅga Crisis, and the Teaching of Jñāna–Pāśupata Yoga

इयं हि सा जगतो योनिरेका सर्वात्मिका सर्वनियामिका च / माहेश्वरीशक्तिरनादिसिद्धा व्योमाभिधाना दिवि राजतीव

iyaṃ hi sā jagato yonirekā sarvātmikā sarvaniyāmikā ca / māheśvarīśaktiranādisiddhā vyomābhidhānā divi rājatīva

Dialah satu-satunya rahim alam semesta—Ātman bagi semua dan pengatur segala. Inilah Śakti Mahēśvarī yang tanpa awal dan senantiasa mapan, dikenal sebagai “Vyomā”, bersinar di langit laksana bertakhta dengan wibawa.

इयम्this (she)
इयम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतौ (indeed/for)
साthat (same)
सा:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
जगतःof the world
जगतः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
योनिःwomb/source
योनिः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
एकाone/unique
एका:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); योनिः इति विशेषण
सर्व-आत्मिकाall-souled; pervading all
सर्व-आत्मिका:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (having all as self)
सर्व-नियामिकाcontroller of all
सर्व-नियामिका:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + नियामक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (controller of all)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
माहेश्वरी-शक्तिःthe Māheśvarī power (Śiva’s energy)
माहेश्वरी-शक्तिः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootमाहेश्वरी (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मधारय (the power that is Māheśvarī)
अनादि-सिद्धाbeginningless and established/perfected
अनादि-सिद्धा:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootअनादि (प्रातिपदिक) + सिद्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मधारय
व्योम-अभिधानाnamed ‘Vyoma’
व्योम-अभिधाना:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक) + अभिधान (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (named ‘Vyo ma’)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
राजतिshines/reigns
राजति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
इवas if/like
इव:
उपमान (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (comparative particle)

Lord Kurma (Vishnu) expounding Śakti-tattva in a Shaiva-Vaishnava synthesis context

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

M
Maheshvari Shakti
M
Maheśvara (Shiva)
V
Vyomā (Space/Heaven)

FAQs

It portrays the Divine Power as sarvātmikā—immanent as the inner Self of all beings—while also being sarva-niyāmikā, the transcendent governor who orders the cosmos.

The verse supports contemplative Yoga focused on recognizing the all-pervading Śakti as both inner presence (ātma-bhāva) and cosmic regulator (niyantṛ-bhāva), aligning devotion and discernment central to Kurma Purana’s Pāśupata-oriented spirituality.

By praising Māheśvarī Śakti within a discourse attributed to Lord Kūrma (Viṣṇu), it reflects the Purana’s non-sectarian synthesis: the same supreme reality is honored through Śiva’s Śakti while taught by Viṣṇu as universal truth.