Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 19

Dāna-dharma: Types of Charity, Worthy Recipients, Vrata-Timings, and Śiva–Viṣṇu Propitiation

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः

vaiśākhyāṃ paurṇamāsyāṃ tu brāhmaṇān sapta pañca vā / upoṣya vidhinā śāntaḥ śuciḥ prayatamānasaḥ

Pada hari purnama bulan Waiśākha, setelah berpuasa menurut tata cara, dengan tenang, suci, dan pikiran terkendali, hendaknya menghormati tujuh—atau setidaknya lima—brāhmaṇa.

vaiśākhyāmon (the month of) Vaiśākha
vaiśākhyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaiśākhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
paurṇamāsyāmon the full-moon day
paurṇamāsyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpaurṇamāsī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
tuindeed/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), emphasis/contrast
brāhmaṇānBrahmins
brāhmaṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/अविकारी; here qualifying brāhmaṇān
pañcafive
pañca:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/अविकारी; alternative count
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
upoṣyahaving fasted
upoṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootupa-vas (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having fasted’
vidhināaccording to the prescribed rule
vidhinā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
śāntaḥcalm
śāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
śuciḥpure/clean
śuciḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
prayata-mānasaḥwith a disciplined mind
prayata-mānasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprayata (प्रातिपदिक) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Lord Kūrma (Vishnu) instructing the sages/Indradyumna tradition on vrata-dharma

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

V
Vaiśākha
P
Paurṇamāsī
B
Brāhmaṇa
U
Upoṣa (fasting)

FAQs

It implies that spiritual merit is grounded in inner discipline—calmness (śānti), purity (śauca), and a controlled mind (prayata-mānasa). Such inner qualities are the practical doorway to realizing the Self beyond ritual action.

The verse highlights preparatory yogic disciplines: upoṣa (fasting as sense-restraint), śauca (purity), and mānasa-niyama (mental regulation). These align with Pāśupata-style emphasis on inner control supporting devotional observance.

By presenting vrata, purity, and disciplined mind as universally valid dharma, it reflects the Purāṇa’s integrative stance: the same inner yogic virtues support both Vaiṣṇava devotion (Kūrma/Vishnu) and Śaiva-Pāśupata spiritual culture.