Shloka 83
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
पञ्चपर्वसु नैवेद्यं सर्वदैव निवेदयेत् / योनार्चयति शक्तो ऽपि स देवीशापमाप्नुयात्
Transliteration
pañcaparvasu naivedyaṃ sarvadaiva nivedayet / yonārcayati śakto 'pi sa devīśāpamāpnuyāt
Translation
Pada lima hari parwa, hendaknya selalu mempersembahkan naivedya kepada para dewa. Siapa pun yang mampu namun tetap memuja yoni, ia akan terkena kutukan Dewi.
Word by Word
पञ्चपर्वसुon the five festival-days/occasions
पञ्चपर्वसु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्च + पर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; द्विगुसमास (संख्यापूर्वक)
नैवेद्यम्food-offering (naivedya)
नैवेद्यम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootनैवेद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle of emphasis)
निवेदयेत्should offer/present
निवेदयेत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √विद् (वेदने/धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
योwho (he who)
यो:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
अर्चयतिworships
अर्चयति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्च् (पूजायाम्/धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
शक्तःable/capable
शक्तः:
कर्ता-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक; √शक्-क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally)
अपिeven/also
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (concessive/also)
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
देवीशापम्the देवी’s curse
देवीशापम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी + शाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देव्याः शापः)
आप्नुयात्would obtain/incur
आप्नुयात्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √आप् (व्याप्तौ/धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन