Shloka 110
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
ततः कलकले जाते शक्तीनां च दिवौकसाम् / युगपत्त्रिंशतो बाणानसृजत्सा कुमारिका
Transliteration
tataḥ kalakale jāte śaktīnāṃ ca divaukasām / yugapattriṃśato bāṇānasṛjatsā kumārikā
Translation
Kemudian, ketika hiruk-pikuk senjata dan para dewa berkobar, sang kumārikā melepaskan tiga puluh anak panah sekaligus.
Word by Word
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—कालवाचक/अनन्तर (adverb of sequence)
कलकलेin the tumult
कलकले:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootकलकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; Locative singular
जातेwhen (it) had arisen
जाते:
सप्तमी-सम्बन्ध (Locative absolute)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formकृत्—क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; Locative absolute with कलकले
शक्तीनाम्of the spears/powers
शक्तीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; Genitive plural
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
दिवौकसाम्of the gods (heaven-dwellers)
दिवौकसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; Genitive plural; ‘of the heaven-dwellers’
युगपत्simultaneously
युगपत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/रीति-वाचक (adverb: simultaneously)
त्रिंशतः(in groups) of thirty
त्रिंशतः:
अपादान (विभाग/Partitive source)
TypeNoun
Rootत्रिंशत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (संख्याशब्द), पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; Ablative singular used partitively ‘out of thirty/at the rate of thirty’
बाणान्arrows
बाणान्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; Accusative plural
असृजत्released; discharged
असृजत्:
क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; Parasmaipada
साshe
सा:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Pronoun
कुमारिकाthe maiden
कुमारिका:
कर्ता (कर्ता/Subject—apposition)
TypeNoun
Rootकुमारिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Apposition to सा