Shloka 36
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
मन्त्रिनाथा यत्रयत्र कटाक्षं विकिरत्यसौ / तत्रतत्र गताशङ्कं शत्रुसैन्यं पतत्यलम्
Transliteration
mantrināthā yatrayatra kaṭākṣaṃ vikiratyasau / tatratatra gatāśaṅkaṃ śatrusainyaṃ patatyalam
Translation
Di mana pun Mantrināthā menebarkan lirikan tajamnya, di sana pula bala tentara musuh, tanpa rasa gentar, jatuh tersungkur sepenuhnya.
Word by Word
मन्त्रिनाथाthe lord of ministers
मन्त्रिनाथा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मन्त्रिणः नाथः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (relative adverb: where)
यत्रwherever
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोगः (wherever)
कटाक्षम्a glance
कटाक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकटाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
विकिरतिscatters; casts
विकिरति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + किर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
असौthat one; he
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
तत्रthere (again)
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोगः (in each such place)
गताशङ्कम्free from fear/suspicion
गताशङ्कम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत + आशङ्का (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य आशङ्का गता)
शत्रुसैन्यम्the enemy army
शत्रुसैन्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रु + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शत्रोः सैन्यम्)
पततिfalls; collapses
पतति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अलम्completely
अलम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय; पर्याप्त्यर्थक/तीव्रतार्थक निपात (enough; completely)