Shloka 119
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
संयोगः प्रकृतिर्ज्ञेया यक्तानां तत्त्वदर्शिनाम् / तत्रोपवर्गिणी तेषामपुनर्भारगामिनाम्
Transliteration
saṃyogaḥ prakṛtirjñeyā yaktānāṃ tattvadarśinām / tatropavargiṇī teṣāmapunarbhāragāminām
Translation
Bagi para yogi penyingkap tattva, pertautan (saṃyoga) patut dipahami sebagai Prakriti. Di sanalah keadaan pembebas bagi mereka yang tak lagi memikul beban kelahiran kembali.
Word by Word
संयोगःconjunction/union
संयोगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंयोग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रकृतिःPrakṛti (Nature)
प्रकृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular; in apposition/identification
ज्ञेयाto be known/should be understood
ज्ञेया:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त; gerundive)
FormGerundive (तव्यत्/यत् sense “to be known”); Feminine, Nominative, Singular; agrees with प्रकृतिः
युक्तानाम्of the disciplined/connected (yuktas)
युक्तानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Root√युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast participle (क्त); Genitive Plural; Masculine/Neuter (context: persons)
तत्त्व-दर्शिनाम्of the truth-seers
तत्त्व-दर्शिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive Plural; “seers of truth/principle”
तत्रthere/in that (state)
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक)
उपवर्गिणीleading to liberation/pertaining to release (upavarga)
उपवर्गिणी:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootउपवर्गिन् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular; qualifying implied (प्रवृत्तिः/स्थितिः) or as predicate
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive, Plural
अपुनर्भार-गामिनाम्of those who do not return (no further burden)
अपुनर्भार-गामिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + पुनर्भार (प्रातिपदिक) + गामिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive Plural; “going to no re-burden” i.e., no return/rebirth