Shloka 14
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
तल्लक्षणस्तु देवानां दृश्येत तत्त्वदर्शनात् / बुद्ध्यातिशययुक्तश्च देवानां काय उच्यते
Transliteration
tallakṣaṇastu devānāṃ dṛśyeta tattvadarśanāt / buddhyātiśayayuktaśca devānāṃ kāya ucyate
Translation
Melalui penglihatan hakikat (tattva-darśana) tampaklah tanda-tanda para dewa; dan tubuh yang dipenuhi keunggulan budi itulah yang disebut kāya para dewa.
Word by Word
तत्-लक्षणःhaving that characteristic
तत्-लक्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘having that characteristic’)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
दृश्येतwould be seen/should be seen
दृश्येत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (would be seen/should appear)
तत्त्व-दर्शनात्from/through seeing the truth
तत्त्व-दर्शनात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/ablative of cause), एकवचन; तत्पुरुष-समास
बुद्धि-अतिशय-युक्तःendowed with superior intellect
बुद्धि-अतिशय-युक्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक) + अतिशय (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज्+क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास; ‘endowed with excellence of intellect’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
कायःbody
कायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः (is called)