Shloka 64
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
दृश्यन्ते च न दृश्यन्ते वेदा कलियुगे ऽखिलाः / तत्सीदन्ते तथा यज्ञाः केवलाधर्मपीडिताः
Transliteration
dṛśyante ca na dṛśyante vedā kaliyuge 'khilāḥ / tatsīdante tathā yajñāḥ kevalādharmapīḍitāḥ
Translation
Pada Kali Yuga, seluruh Weda kadang tampak dan kadang tak tampak; demikian pula yajña akan merosot, semata-mata terhimpit oleh adharma.
Word by Word
दृश्यन्तेare seen/appear
दृश्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (passive-like sense: 'are seen')
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
दृश्यन्तेare seen
दृश्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कलि-युगेin the Kali age
कलि-युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कलियुग); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
अखिलाःall/entire
अखिलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वेदाः इति विशेषण
तत्then/thereupon
तत्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाववत् पूर्वपदत्वेन 'तत्' = 'then/thereupon' अर्थे
सीदन्तेsink/decline
सीदन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√सद् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus/likewise')
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
केवल-अधर्म-पीडिताःafflicted solely by unrighteousness
केवल-अधर्म-पीडिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक) + अधर्म (प्रातिपदिक) + पीडित (कृदन्त; √पीड्)
Formतत्पुरुषसमास; पीडित = क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; यज्ञाः इति विशेषण