Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

यत्रास्ते विश्वरूपात्मा क्षीरोदस्य मसीपतः / सिद्धा ब्रह्मर्षयो यक्षा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

yatrāste viśvarūpātmā kṣīrodasya masīpataḥ / siddhā brahmarṣayo yakṣā gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

Di tempat Sang Jiwa Berwujud Semesta bersemayam di tepi Samudra Susu, di sana ada para Siddha, Brahmarṣi, Yakṣa, serta rombongan Gandharva dan Apsaras.

yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormRelative adverb (सम्बन्धाव्यय) of place
āstedwells/sits
āste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ās (धातु; आस्)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); ātmanepada
viśvarūpātmāthe one whose essence is universal-form
viśvarūpātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva-rūpa-ātman (प्रातिपदिक: viśva + rūpa + ātman)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी/कर्मधारय-समासार्थ: ‘whose self is of universal form’
kṣīrodasyaof the Milk Ocean
kṣīrodasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkṣīra-uda (प्रातिपदिक: kṣīra + uda)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष ‘milk-ocean’
masīpataḥof the lord of Masī
masīpataḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmasī-pati (प्रातिपदिक: masī + pati)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (masyāḥ patiḥ)
siddhāḥthe Siddhas
siddhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
brahmarṣayaḥthe Brahmarṣis
brahmarṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahma-rṣi (प्रातिपदिक: brahman + ṛṣi)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष ‘Brahma-seers’
yakṣāḥthe Yakṣas
yakṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyakṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
gandharva-apsarasāmof Gandharvas and Apsarases
gandharva-apsarasām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgandharva + apsaras (प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); द्वन्द्व-समास (gandharvāś ca apsarasaś ca) with genitive plural ending
gaṇāḥgroups
gaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)