Previous Verse
Next Verse

Shloka 83

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

शनैश्चरो र्विशेत्स्थानं देवः शानैस्चरं तथा / बौधं बुधो ऽथ स्वर्भानुः स्वर्भानुस्थानमास्थितः

śanaiścaro rviśetsthānaṃ devaḥ śānaiscaraṃ tathā / baudhaṃ budho 'tha svarbhānuḥ svarbhānusthānamāsthitaḥ

Śanaiścara (Saturnus) memasuki kedudukan bernama Śanaiścara; sang dewa pun demikian ke Śānaiscara. Lalu Budha memasuki kedudukan Baudha, dan Svarbhānu menetap pada kedudukan Svarbhānu-nya.

śanaiścaraḥŚanaiścara (Saturn)
śanaiścaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśanaiścara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
viśetshould enter
viśet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootviś (धातु)
FormOptative/विधिलिङ्, 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sthānamstation/place
sthānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
śānaiscaraṃthe Śānaiscara (Saturn-related) [station]
śānaiscaraṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśānaiscara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tathāthus/likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
baudhamthe Baudha (Mercury-related) [station]
baudham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbaudha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
budhaḥBudha (Mercury)
budhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
athathen/next
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/adverb (अनन्तर/प्रकरणबोधक अव्यय)
svarbhānuḥSvarbhānu (Rāhu)
svarbhānuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvarbhānu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
svarbhānu-sthānamSvarbhānu’s station
svarbhānu-sthānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvarbhānu (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष) compound; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
āsthitaḥhaving occupied/standing in
āsthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootā-√sthā (धातु)
FormPast active participle (क्त/कृत्), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)