Shloka 64
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
तद्वत्सहस्रकिरणो ग्रहराजो जगत्पतिः / सूर्यो गोभिर्जगत्सर्वमादीपयति सर्वतः
Transliteration
tadvatsahasrakiraṇo graharājo jagatpatiḥ / sūryo gobhirjagatsarvamādīpayati sarvataḥ
Translation
Demikian pula Sang Surya, berjuta sinar, raja para graha dan pelindung jagat, menerangi seluruh alam semesta dengan pancaran cahayanya ke segala arah.
Word by Word
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formउपमानार्थक अव्यय (likewise)
सहस्रकिरणःthousand-rayed
सहस्रकिरणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + किरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सहस्राणि किरणाः यस्य)
ग्रहराजःking of planets
ग्रहराजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक) + राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ग्रहाणां राजा)
जगत्पतिःlord of the world
जगत्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः पतिः)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
गोभिःwith rays (lit. cows)
गोभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; (गवः = रश्मयः/किरणाः)
जगत्world
जगत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सर्वम्entire, all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; जगत् इत्यस्य विशेषणम्
आदीपयतिilluminates
आदीपयति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-दीप् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense (causes to shine/illuminate)
सर्वतःeverywhere
सर्वतः:
Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), दिशाव्याप्तिवाचक (from all sides/everywhere)