Shloka 57
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
वाङ्मनः कर्मभिर्यस्माददुष्टां मां विगर्हसे / तस्मात्त्यजाम्यहमिमं देहं तात तवात्मजम्
Transliteration
vāṅmanaḥ karmabhiryasmādaduṣṭāṃ māṃ vigarhase / tasmāttyajāmyahamimaṃ dehaṃ tāta tavātmajam
Translation
Karena dengan kata, pikiran, dan perbuatan engkau mencela aku yang tak bersalah, maka, wahai Ayah, aku meninggalkan tubuh ini sebagai putrimu.
Word by Word
वाक्by speech
वाक्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘वाङ्’ रूपं सन्ध्यन्ते
मनःby mind
मनः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
कर्मभिःby actions
कर्मभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
यस्मात्since/because
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेतु-अर्थे पञ्चमी-रूपम् (ablative used as causal ‘because/since’)
अदुष्टाम्(me) innocent/not wicked
अदुष्टाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (माम् इति)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विगर्हसेyou revile/censure
विगर्हसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (present), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्; उपसर्गः ‘वि-’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेतु/तस्मादर्थे पञ्चमी-रूपम् (therefore/from that reason)
त्यजामिI abandon
त्यजामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलट्-लकार (present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देहम् इति)
देहम्body
देहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तातO dear father
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
आत्मजम्(your) son/offspring
आत्मजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् + ज (धातु ‘जन्/ज’ भावे) → आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः जातः)