Shloka 82
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
दिशः पत्न्यः स्मृतास्तस्य स्वर्गश्चापि सुतः स्मृतः / अग्रा तनुः सप्तमी या दीक्षितो ब्राह्मणः स्मृतः
Transliteration
diśaḥ patnyaḥ smṛtāstasya svargaścāpi sutaḥ smṛtaḥ / agrā tanuḥ saptamī yā dīkṣito brāhmaṇaḥ smṛtaḥ
Translation
Para istrinya dikenang sebagai arah-arah (diśa), dan putranya juga disebut Svarga (surga). Wujud ketujuh bernama Agrā dikenal sebagai brāhmaṇa yang telah didīkṣā.
Word by Word
दिशःdirections
दिशः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
समानााधिकरण (Apposition to दिशः)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
स्मृताःare said/remembered (as)
स्मृताः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘are remembered/said’
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
स्वर्गःSvarga (heaven)
स्वर्गः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle; also/indeed)
सुतःson
सुतः:
समानााधिकरण (Apposition to स्वर्गः)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
अग्राforemost, first
अग्रा:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies तनुः)
तनुःbody/form
तनुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सप्तमीseventh
सप्तमी:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
याwhich (she)
या:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
दीक्षितःinitiated
दीक्षितः:
विशेषण (Adjectival to ब्राह्मणः)
TypeAdjective
Rootदिक्ष्/दीक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘initiated/consecrated’
ब्राह्मणःBrāhmaṇa
ब्राह्मणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्