Shloka 49
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सद्योजातौ विवृद्धाङ्गौ मातरं पर्यकर्षताम् / तयोः पूर्वस्तु यः क्रूरो मातरं सो ऽभ्य कर्षत
Transliteration
sadyojātau vivṛddhāṅgau mātaraṃ paryakarṣatām / tayoḥ pūrvastu yaḥ krūro mātaraṃ so 'bhya karṣata
Translation
Keduanya baru lahir namun bertubuh dengan anggota yang telah membesar, menarik ibu mereka ke segala arah; yang sulung, bersifat kejam, menyeret sang ibu.
Word by Word
सद्यः-जातौjust born
सद्यः-जातौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसद्यस् (अव्यय) + जात (कृदन्त, √जन्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; समासः—अव्ययीभावः (सद्यः जात = just born)
विवृद्ध-अङ्गौhaving grown limbs
विवृद्ध-अङ्गौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविवृद्ध (कृदन्त, √वृध्, क्त) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; समासः—कर्मधारयः (विवृद्धानि अङ्गानि यस्य/ययोः = with grown limbs)
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
परि-अकर्षताम्they two dragged around
परि-अकर्षताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन; उपसर्गः परि-; परस्मैपदम्
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन
पूर्वःthe elder/first
पूर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषण particle)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
क्रूरःcruel
क्रूरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभिtowards, against
अभि:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय (उपसर्ग/ preverb)
अकर्षतdragged
अकर्षत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्