Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 137
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सर्वलोकचरास्ते तु त्रिदशानां समक्रमाः / सप्त चान्या दुहितरस्ताः शृणुध्वं यथाक्रमम्
Transliteration
sarvalokacarāste tu tridaśānāṃ samakramāḥ / sapta cānyā duhitarastāḥ śṛṇudhvaṃ yathākramam
Translation
Mereka menjelajah semua loka dan setara dengan para dewa. Ada pula tujuh putri lainnya—dengarkanlah menurut urutannya.
Word by Word
सर्व-लोक-चराःroamers in all worlds
सर्व-लोक-चराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (सर्वेषु लोकेषु चरन्ति = roaming in all worlds)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
तुbut; indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (but; however)
त्रिदशानाम्of the gods (thirty)
त्रिदशानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
समक्रमाःhaving attacked/assailed
समक्रमाः:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘ते’)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक (numeral); here used adjectivally with feminine plural ‘दुहितरः’
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अन्याःother
अन्याः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘दुहितरः’)
दुहितरःdaughters
दुहितरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ऋकारान्त (ṛ-stem)
ताःthose
ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
शृणुध्वम्listen
शृणुध्वम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
यथा-क्रमम्in order; sequentially
यथा-क्रमम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोग (adverbial: in due order)